نسل جوان ایران

علوم انسانیفقه و مبانی حقوق اسلامیفقه امامیه

پایان نامه کارشناسی ارشد مدیریت بحران انبیاء الهی از دیدگاه قرآن کریم

ارسال کننده : جناب آقای رضا رحیمی
سطح فعالیت : مدیر کل
ایمیل : reza.rahimi663[@]gmail.com
تاریخ ارسال : ۱۲ آبان ۱۳۹۹
دفعات بازدید : 120
زبان نوشتاری : فارسی
تعداد صفحه : 120
فرمت فایل : WORD
حجم فایل : 380KB

قیمت فایل : 45,000 تومان
خرید فایل

امتیاز مثبت : 19
امتیاز منفی : 0

دانلود پایان نامه و مقاله
محل سفارش تبلیغات شما

جوامع بشری از دیر باز و از نخستین اجتماعات انسانی درگیر بحران ها و مشکلات فراوانی بوده اند. بحران‌ها همواره در طول حیات کره زمین وجود داشته و ادامه خواهد داشت. وقوع بحران‌ها و بلایا در اغلب موارد تأثیرات مخربی بر روان و روحیه انسانی باقی می‌گذارد و آسیب‌های روانی سنگین و پردامنه‌ای بر جوامع بشری تحمیل می‌کند. در این راه مدیریت، راهکاری است که یک مدیر برای تنظیم فعالیت های بشری ارائه نموده تا بتواند توازن خوبی را در محیط اطراف بوجود بیاورد. این مدیریت به صورت جامع، توسط خالقی دانا و توانا در قرآن کریم ترسیم شده است. در این پژوهش به بررسی مدیریت بحران انبیاء الهی در قرآن کریم پرداخته ایم، از آنجایی که دنیای امروز درگیر بحران های متعدد است، با ارائه راهکارهای خاص قرآنی و تحلیل و درمان این بحرانها می توان با یک نگرش سازنده به یک دیدگاه دین مدار در جهت رفع این بحرانها دست یافت و به یک الگوی مدیریتی در بحران های موجود رسید.

 

واژگان کلیدی:

مدیریت، بحران، انبیاء، قرآن کریم

فهرست

فصل اول(کلیات و مفاهیم تحقیق)1

1-1- مقدمه. 2

1-2- بیان مسئله تحقیق.. 3

1-3- اهمیت وضرورت تحقیق.. 4

1-4- پرسش های تحقیق.. 5

4-1-1- پرسش های اصلی.. 5

1-4-2- پرسش های فرعی.. 5

1-5- فرضیه های تحقیق.. 5

1-5-1- فرضیه های اصلی.. 5

1-5-2- فرضیه های فرعی.. 5

1-6-اهداف تحقیق.. 5

1-6-1-هدف اصلی.. 5

1-6-2-اهداف فرعی.. 6

1-7- پیشینه تحقیق.. 6

1-8- روش تحقیق.. 8

1-9- جنبه نو آوری تحقیق.. 9

1-10-تعریف مفاهیم. 9

1-10-1-مدیریت... 9

1-10-1-1-مدیریت در لغت... 10

1-10-1-2- مدیریت در اصطلاح.. 10

1-10-1-3- مدیریت در اسلام. 10

1-10-2-بحران. 11

1-10-2-1- بحران در لغت... 11

1-10-2-2- بحران در اصطلاح.. 12

1-10-3-مدیریت بحران. 12

1-10-4-تاریخچه مدیریت بحران. 13

1-10-5-مدیریت اسلامی.. 13

1-10-6-رهبری.. 14

1-11- سازماندهی تحقیق.. 14

فصل دوم(ابعاد و مصادیق بحران ها در قرآن کریم)15

2-1-مقدمه. 17

2-2-ویژگی های بحران. 17

2-3-ابعاد بحران در قرآن کریم. 18

2-3-1-بحران اعتقادی.. 18

2-3-2-بحران اخلاقی.. 19

2-3-3-بحران هویت... 20

2-4-انواع بحران در قرآن کریم. 20

2-4-1- بحران برهنگی.. 21

2-4-2- بحران هبوط.. 22

2-4-3- بحران نهان‌سازی جسد. 22

2-4-4- بحران خشکسالی و قحطی.. 22

2-4-5- بحران عذاب... 23

2-4-6- بحران محاصره نظامی و اقتصادی.. 24

2-4-7- بحران قومیتی.. 24

2-4-8- بحران امنیتی.. 25

2-4-9- بحران رهبری‌.. 25

2-4-10- بحران فقدان مشروعیت سیاسی.. 26

2-5-مصادیق بحران در قرآن کریم. 27

2-5-1-فتته. 27

2-5-2-فساد. 28

2-5-3-بغی.. 34

2-5-4-بلا.. 34

2-5-5-تیه. 35

2-5-6-کبد. 36

2-5-7-عسر و حرج.. 37

2-5-8-ضرر. 39

2-5-9-حرب... 39

2-5-10-قتل و قتال. 41

2-6-بحران ها در آخر الزمان. 42

2-7- گروه های بحران آفرین.. 47

فصل سوم(راهکارها و شاخص های الگوی مدیریت بحران انبیاء در قرآن)48

3-1-مقدمه. 49

3-2-ارکان مدیریت... 49

3-2-1- برنامه ریزی.. 49

3-2-2-سازماندهی.. 50

3-2-3-هدایت و رهبری.. 52

3-2-4-نظارت... 52

3-2-5-تصمیم گیری.. 52

3-3-اخلاق مدیریت انبیاء در قرآن کریم. 54

3-3-1- ایمان. 55

3-3-2-تقوا55

3-3-3-صبر. 55

3-3-4-تواضع. 56

3-3-5-وفای به عهد. 56

3-3-6-وجدان اخلاقی.. 57

3-3-7-برقراری قسط و عدالت... 57

3-3-8-شرح صدر. 57

3-3-9-مراقبت در همه امور. 58

3-3-10-گذشت و مدارا59

3-3-11-بی توجهی به دنیا و ریاست... 60

3-3-12-امانت‌داری.. 60

3-3-13-اعتقاد به آخرت... 60

3-3-14-علم و حکمت... 61

3-3-15-مشورت کردن. 61

3-3-16-صداقت... 62

3-4-تفاوت بین بحران و مدیریت بحران. 63

3-5-شاخص های مدل مدیریت بحران انبیاء. 64

3-5-1-قبل از بحران. 64

3-5-1-1-هدایت و تربیت... 64

3-5-1-2-موعظه. 65

3-5-1-3-بیدار کردن وجدان و فطرت الهی.. 66

3-5-1-4-آوردن منطق و استدلال. 67

3-5-1-6-یادآوری الطاف الهی.. 67

3-5-2-حین بحران. 68

3-5-2-1-مناظره68

3-5-2-2-استعانت از خداوند. 68

3-5-2-4-اعمال رفتار قاطعانه. 69

3-5-3-بعد از بحران. 69

3-5-3-1-بازخواست... 70

3-5-2-3-حاکمیت و قاطعیت الهی.. 70

3-5-3-2-شناخت عوامل ایجاد کننده بحران. 71

3-5-3-3-بررسی نحوه ایجاد بحران. 71

3-5-3-4-حذف عوامل بحران زا71

3-5-3-5-اقدامات ویژه71

3-5-3-6-امید دادن و رفع نگرانی.. 71

3-5-3-7-عبرت و یادگیری.. 72

3-6-پیامبر اسلام(ص) و بحران های زمان. 72

3-6-1-تبیین امور شرعی و اسلامی.. 73

3-6-2-دادن اختیار و فرصت انتخاب... 76

3-6-3-مشورت با اصحاب... 77

3-6-4-نرمخویی و دوستی با اصحاب... 78

3-6-6-نظم و قاطعیت... 81

3-7-5-مدارا با دشمنان. 82

3-6-6-بدست آوردن اطلاعات دشمن.. 84

3-7-موسی(ع) و بحران های زمان. 85

3-7-1-موسی و فرعون. 87

3-7-2-گوساله سامری.. 88

3-7-3-موسی و قارون. 92

3-8-مدیریت بحران در عصر حاضر. 95

نتیجه گیری.. 97

پیشنهادها100

منابع. 101

Abstract107

 

 

از نگاه تمامی مسلمانان، قرآن کریم هماره بی بدیل ترین و محوری ترین منبع شناخت دانش معارف اسلامی بوده است. با به کارگیری رویکردهای گوناگون می توان به دل این اقیانوس بیکران زد و به استنطاق، پردازش و سامان دهی موضع گیری ها، دیدگاهها، مدل ها و نظریه های وحیانی، که ناظر به جهت دهی و هدایت رفتارهای اختیاری و آگاهانه انسان است، نائل آمد. از میان رویکردهای موضوعی در مطالعات قرآنی، رویکرد داستان شناختی از چشم گیر ترین رویکردها در قلمرو تعلیم و تربیت و روان شناسی تربیتی و البته آموزه های اقتصادی است[1]. و به فرموده امام صادق(ع) قرآن در حکم یک عهدنامه ای از سوی خداوند به بندگانش است. بر مسلمان تکلیف است که با قرآن ارتباط مستمر داشته باشد، بر او بنگرد، در هر روز پنجاه آیه از آن را تلاوت کند، در آن تدبر نموده و راه هدایت بیاموزد. قرآن، چراغی فراروی آدمی در پیمودن صراط مستقیم می باشد[2].

در عصر حاضر که شاهد پیشرفت علم و فناوری و همچنین حقایق نو هستیم، در مقابل، شاهد بحران ها و مقاطع حساس و حیاتی نیز هستیم. جامعه اسلامی برای مدیریت این بحران ها و عبور از گردنه های حساس نیاز به راهنمایی و چراغ راه دارد. قرآن کریم به مسئله مدیریت بحران در زندگی بارها اشاره کرده است. خدای حکیم، می‌داند که رسالت خود را کجا قرار دهد و چه کسی را به عنوان جانشین خود بر روی زمین برگزیند، تا عهده‌دار هدایت مردم و نجات آن‌ها از گمراهی شده و وظیفه‌ی سنگین پیامبری را به‌طور شایسته ادا کند[3]. خصوصیت پیامبران، تلقّی و دریافت وحی و نبوغ و رمز و رازی است که در این امر نهفته است و به واسطه‌ی آن، پیامبران از قدرتی شگرف برخوردار می‌شوند و کاری خارق عادت انجام می‌دهند.[4]

مدیریت خداوند بهترین الگو و مدل مدیریت است. روش خدا در مدیریت، بی خطا، قابل کشف و معرفی، قابل اقتباس و عملی است.مدیریت خداوند مشمول مرور زمان نمی شود[5]. پیامبران با پیاده کردن الگوی جامع الهی اخلاقی سعی داشتند، به ایجاد نظمی نوین و حاکمیتی فوق بشری در حیات دینی، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی ملتها دست بزنند تا در این راه، مستضعفان را ضِد مستکبران یاری کرده و محیطی عاری از شر و اشرار تأسیس کنند. از همین رو استمساک به قرآن کریم و آموزه های آن که اشاره هایی به مدیریت بحران انبیاء الهی در دوران های حساس دارد می­تواند در عصر حاضر نیز راهگشا باشد.

1-2- بیان مسئله تحقیق

بحران اجتماعي مفهومي امروزين است كه در ادبيات علوم اجتماعي معاصر توليد گرديده و نمي توان معادل عيني براي اين مفهوم در قرآن كريم يافت؛ لکن می توان با توجه به مفاهیم قرآنی و مصادیق مشابه به مفهوم آن دست یافت. البته سابقه­ی بحران برای بشر بسیار طولانی است زیرا بشر از همان آغاز با خطر و بحران مواجه بوده است. «مدیریت بحران»، فرآیندی است که طی آن، مدیر برای دستیابی به اهداف سازمان با توجه به مقتضیات پیش آمده­ی زمانی و مکانی و با هزینه ای قابل قبول به کنترل و ساماندهی اوضاع می پردازد. وقوع بحران اجتماعي امري مطلوب نبوده و مواجهه منفعلانه با آن پذيرفته نيست؛ «در ديدگاهي فعال و پويا، بحران اجتماعي طبيعت خلقت جامعه انساني و سنت الهي است؛ بحران امتحاني حتمي محسوب و غيرمنتظره نيست و مومن رويارويي با آن را فرصتي براي رشد مي داند؛ بحران مفهومي دو وجهي است از فرصت و تهديد، مديريت قرآني بحران هاي اجتماعي رويكردي فعال است»[6] از طرفی رسالتی که انبیای الهی بر دوش داشته اند، رها کردن انسان از زنجیرهای ظلم و ستم ظالمان و مستکبران بوده است؛ همان حرکت آزادی­بخش که زمینه را برای انسان جهت پذیرش هدایت آماده کرده و محیط فکری او را از عناصر مضر پاک می کند.[7] بنابراین وظیفه هدایت و رهبری جامعه اسلامی و عبور از تنگناهای بحرانی بر دوش انبیاء الهی بوده است. مدیریت بحران انبیاء الهی از دیدگاه قرآن از ویژگی هایی خاص برخوردار است و از آنجا که قرآن کتابیست برای تمامی عصر ها و تبیین قصص انبیاء الهی به ویژه در زمینه مدیریت بحران، می تواند چراغ هدایت و دستاویزی برای عبور از بحران­های اجتماعی به ویژه در عصر حاضر که مملو از بحران­های مختلف بوده و مدیریت آن امری مهم و حیاتی خواهد بود. لذا «بروز بحران­های اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، عقیدتی از سویی و لزوم هدایت و رهبری جامعه انسانی از سوی دیگر ضرورت استفاده از یک تفکر اصیل را در حاکمیت الهی ایجاب می نماید. می توان سالم ترین راه هدایت جامعه را از آموزه‌های قرآنی استخراج و در راستای عملیاتی سازی آن در عصر کنونی زمینه سازی کرد»[8]

 

1-3- اهمیت وضرورت تحقیق

مدیریت بحران یکی از الزامات اجتناب ناپذیر کلیه سازمان ها ، ارگان ها، ادارات دولتی و خصوصی و در ابعاد بزرگتر شهرداری ها و سازمان های بزرگ کشورها می باشد. وقوع بحران و حوادث ناگوار همیشه و همه جا به خودی خود منجر به ایجاد شرایطی ناگوار و خارج از کنترل می شود اما در صورت برخورداری از سیستم مدیریت بحران همیشه می توان از گسترش بیشتر ابعاد فاجعه و متحمل شدن خسارات و تلفات بیشتر جلوگیری کرد. مدیریت بحران در بسیاری شرایط اعم از وقوع بلایای طبیعی مانند سیل ، زلزله و آتش سوزی گرفته تا وقوع بحران های سیاسی و اقتصادی از قبیل جنگ ، قحطی و غیره و غیره می تواند به کنترل و مدیریت هر چه بهتر شرایط کمک کند.

علاوه بر همه­ی موارد فوق بحران های اجتماعی نیز مسائلی است که در جوامع به خصوص جوامع اسلامی با آن مواجه می شویم و نیازمند مدیریت بر آن بحران ها هستیم. یکی از الگوهای مدیریت بحران می تواند کلام خداوند، قرآن کریم باشد. مدیریت بحران بزرگترین رهبران یعنی انبیاء الهی که از زبان قرآن کریم مطرح می­گردد، اهمیت و ضرورتی دارد که نیاز جامعه امروز است لذا اهمیت این موضوع روشن و واضح است.

1-4- پرسش های تحقیق

4-1-1- پرسش های اصلی

شاخص های مدل مدیریت بحران انبیاء الهی در قرآن کریم چگونه است؟

1-4-2- پرسش های فرعی

آیا مدل مدیریت بحران انبیاء در قرآن کریم در دنیای امروز کاربرد دارد؟

 

[1] .تیری خطیر، معصومه، شیوه های مدیریت حضرت یوسف از منظر قرآن کریم، پایان نامه کارشناسی ارشد، رشته علوم قرآن و حدیث، دانشگاه الهیات و معارف اسلامی، قم،1392.

[2] . محمد بن يعقوب بن اسحاق کلینی، کافی، چاپ اول، قم: دار الحدیث، ج ۴، ۱۴۲۹ق، ص۶۱۸

[3] . طبرسى، فضل بن حسن،؛ مجمع البیان فى تفسیر القرآن، تحقیق با مقدمه محمدجواد بلاغى، تهران،‌ناصر خسرو، 1372ش‌، چاپ سوم، ج4، ص59 .

[4]. جوادی آملی، عبدالله؛ تفسیر موضوعی قرآن کریم، وحی و نبوت در قرآن، تحقیق علی زمانی قمشه‌ای، قم، إسراء، 1386ش، چاپ چهارم، ج3، ص40.

[5] .عاملی، مهدی، ارائه مدلی از طمأنینه و آرامش بر مدیریت بحران، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده اصول الدین، 1393.

[6] . محمدی سیرت، حسین؛ قاسم پور، محسن، واکاوی مفهوم بحران در گفتمان قرآنی، مجله معرفت، سال بیست و چهارم، شماره 214، 1394.

[7] . باقری، مصباح الهدی، جنبه هایی از مدیریت بحران پیامبر اکرم(ص)، مجله اندیشه صادق،1387، شماره 3 و 4.

[8] . 1جات بخش اصفهانی، علی، .مدیریت بحران در سیره حضرت موسی(ع)از منظر قرآن کریم و روایات، پایان نامه کارشناسی ارشد رشته الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه قم، پردیس دانشگاهی،1397.

برای این فایل تا کنون نظری ارسال نشده است

برای ارسال نظر باید عضو سایت باشید

تعداد کاراکتر مجاز:

برچسب های مرتبط


فهرست کتابخانه نسل جوان ایران

نویسندگان برتر و فعال نسل جوان ایران

تاییدیه های سایت


درگاه بانک ملت

شبکه های اجتماعی نسل جوان ایران


فن آوری های روز دنیا


آرشیو فن آوری های روز دنیا

جدیدترین اخبار سایت


پایگاه خبری نسل جوان ایران