نسل جوان ایران

علوم انسانیفقه و مبانی حقوق اسلامیآیات الحکام

پایان نامه کارشناسی ارشد روش‌های نهادینه کردن ارزش‌های دینی با تاکید بر عبادات از منظر نهج‌البلاغه

ارسال کننده : جناب آقای رضا رحیمی
سطح فعالیت : مدیر کل
ایمیل : reza.rahimi663[@]gmail.com
تاریخ ارسال : ۱۲ آبان ۱۳۹۹
دفعات بازدید : 113
زبان نوشتاری : فارسی
تعداد صفحه : 159
فرمت فایل : WORD
حجم فایل : 1.42MB

قیمت فایل : 45,000 تومان
خرید فایل

امتیاز مثبت : 17
امتیاز منفی : 0

دانلود پایان نامه و مقاله
محل سفارش تبلیغات شما

هدف از پژوهش حاضر بررسی روش‌های نهادینه کردن ارزش‌های دینی ازنظر نهج‌البلاغه با تأکید بر ارزش دینی جهاد، ارزش دینی عدالت، ارزش دینی تقوا و ارزش دینی نماز بود. این پژوهش ازلحاظ هدف، کاربردی وباروش تحلیل و تفسیر مفهومی انجام شد. بدین منظور با مراجعه به کتاب شریف نهج‌البلاغه، شیوه‌های نهادینه کردن ارزش‌های دینی استخراج گردید. جامعه موردمطالعه شامل کتاب ارزشمند نهج‌البلاغه بود. همچنین برای تائید روش‌های استخراج‌شده نهادینه کردن ارزش‌های دینی از متخصصان حوزه قران و حدیث استفاده شد. ابزار پژوهش فیش‌برداری بود. نتایج نشان داد روش‌های نهادینه کردن نماز از منظر نهج‌البلاغهشامل قدر و ارزش گذاشتن به نماز، پایبندی به نماز، ارزش نماز اول وقت، انجام واجبات و مستحبات و تأکید بر نماز در خانواده هست. شیوه‌های نهادینه کردن تقوا بر اساس نهج‌البلاغه شامل کنترل و مراقبت از گناه، کنترل رفتار، کنترل اعضاء و جوارح، تواضع، شناخت واقعی دنیا و عدم دل‌بستگی به آن، آینده‌نگری و توجه به قیامت، رعایت تقوا در محضر الهی و انجام واجبات و ترک محرمات هست. روش‌های نهادینه کردن عدالت از منظر نهج‌البلاغه شامل آغاز عدالت از خود و ترک هوا و هوس و خواسته‌هاى نفس، احساس مسئوليت و تعهد و دردمندى در برابر ظلم، رعايت حقوق يكديگر، همكاری مردم و مشورت آن‌ها با حكومت در احقاق حق، قاطعيت در اجراى عدالت و شایسته‌سالاری هست. روش‌های نهادینه کردن جهاد از منظر نهج‌البلاغه شامل جهاد با نفس، ثبات قدم داشتن، غیرت دینى، گناه رضايت، داشتن عزم راسخ و یادآوری پاداش اخروی جهاد است. درنتیجه می­توان گفت که با استفاده از منبع غنی نهج‌البلاغه و روش‌های بیان‌شده، ارزش‌های دینی که از ملزومات زندگی صحیح در جامعه است را در نهاد انسان‌ها و به‌خصوص کودکان و نوجوان درونی ساخت تا مقدمات ایجاد جامعه دینی، پویا و اخلاق مدار را فراهم کرد.

کلیدواژه‌ها: نماز، تقوا، عدالت، جهاد، ارزش‌های دینی.

چكيدهج‌

فصل اول(کلیات)1

1-1- مقدمه 2

1-2- بیان مسئله. 3

1-3- ضرورت و اهمیت تحقیق.. 6

1-4- اهداف تحقیق.. 8

1-4-1- هدف اصلی.. 8

1-4-2- اهداف فرعی.. 8

1-5- سؤال‌های تحقیق.. 9

1-5-1- سؤال اصلی.. 9

1-5-2- سؤال‌های فرعی.. 9

1-6- مفاهیم. 9

1-6-1- مفهوم نماز10

1-6-2- مفهوم تقوا11

1-6-3- مفهوم عدالت.. 13

1-6-4- مفهوم جهاد. 14

1-7- تعریف مفهومی و عمیلاتی متغیرها15

1-7-1- تعریف مفهومی.. 15

1-8- پیشینه پژوهش... 16

1-9- روش پژوهش... 19

فصل دوم (نماز و روش‌های نهادینه کردن نماز در نهج‌البلاغه)20

2-1- مقدمه 21

2-2- اهمیت نماز22

2-3-آثارنماز27

آثار دنیوی نماز.……………………………………………………………………………………...

30…………………………………………………….…………...1-1-نماز پشتوانه عظیم در حل مشکلات

30…………………………………………………………………………….1-2-سبب زدودن غفلت

31………………………………………….……………………………….1-3-نماز، استواری در دین.

32……………………………………………………...…………………1-4-نماز، رفع مشکلات خانواده.

32…………………………………………………………………...…………1-5-نماز و انتخاب دوست.

32…………………………….………………………………...……………...1-6-نماز و انتخاب همسر.

33………………….……………………………………….………...1-7-نمازوتوجه و خشوع، تمرکز فکر

33…………………………………………………………………………………. دفع وحشت قبر...

34…………………………………………………………………………………...آثارنمازدرقیامت.

34……………………………………………………………………1-1-نمازونخستین مورد بازخواست.

34...…………………………………………………………...……………….1-2-نمازونتایج نمازگزار.

34………………………………………………………….……………….1-3-نماز و ملاقات پروردگار

35……………………………………………….…………………………...سیمای نماز درآیینه ی قرآن.

2-4- سیمای نماز در نهج‌البلاغه. 36

2-5- روش‌های نهادینه کردن نماز از منظر نهج‌البلاغه. 38

2-5-1-بالابردن ارزش های اعتقادی نماز38

2-5-2- التزام عملی به نماز40

2-5-4-تعهدبه نماز اول وقت.. 40

2-5-5- استعانت ازنوافل.. 44

2-5-6- آموزش عملی نماز درخانواده44

فصل سوم (روش‌های نهادینه کردن ارزش تقوا از منظر نهج‌البلاغه)47

3-1- مقدمه 48

3-2- اهمیت وارزش تقوا49

3-3- تقوادرقران. 50

3-4- تقوادرنگاه معصومین (ع)52

3-5- آثار تقوا54

3-5-1- هدایت.. 55

3-5-2- روشن‌بینی و بصیرت‌افزایی.. 56

3-5-3- مصونیت.. 57

3-5-4- جلب دوستی پروردگار57

3-5-5- بهره مندی از تعالیم الهی.. 58

3-5-6- برون‌رفت از سختی‌ها، شبهات و آسان شدن مشکلات:58

3-5-7- رهایی از ترس و اندوه60

3-5-8- رزق و روزی بی حساب.. 60

3-5-8-1- بارش برکات آسمانی.. 60

3-5-8-2- بهره‌مندی از نصرت و یاری خداوند. 61

3-5-8-3- نیکی به دیگران. 62

3-5-8-4- ادب.. 62

3-6- پاداش آخرتی عظیم. 62

3-6-1- نجات از آتش عذاب و جهنم سوزان، خوف و اندوه و بدی‌ها63

3-6-2- حسن عاقبت و پاداش بهشتی.. 63

3-6-3- آمرزش گناهان و رستگاری.. 63

3-6-4- پذیرش عمل.. 64

3-7- تقوا در نهج‌البلاغه. 64

3-8- شیوه‌های نهادینه کردن تقوابراساس نهج‌البلاغه:68

3-8-1- کنترلومراقبتازگناه68

3-8-2- کنترل رفتار69

3-8-3- کنترل اعضاءوجوارح. 71

3-8-4- تواضع. 73

3-8-5- شناخت واقعی دنیاوعدم دل‌بستگی به آن. 74

3-8-6- یادمرگ و قیامت.. 75

3-8-7- رعایت تقوا در محضر الهی.. 77

3-8-8- انجام واجبات و ترک محرمات.. 78

فصل چهارم(روش‌های نهادینه کردن ارزش عدالت از منظر نهج‌البلاغه)81

4-1- مقدمه 82

4-2- اهمیت عدالت.. 83

4-3- عدالت درقرآن. 85

4-4- عدالت درروایات.. 87

4-5- آثارعدالت.. 89

4-5-1- عدالت موجب امدادالهی.. 90

4-5-2- پایداری اجتماعی.. 91

4-5-3- شايسته‌سالارى.. 91

4-5-4- ايجاد دوستى ميان مردم. 92

4-5-5- اداشدن حقوق متقابل رهبر و مردم. 92

4-5-6- عدالت و آبادانى شهرها93

4-5-7- عدالت در نهج‌البلاغه. 93

4-5-8- عدالت راز بقاى حكومت.. 93

4-5-9- عدالت، هدف حکومت.. 94

4-5-10- زيبايى حكومت در عدالت است.. 96

4-5-11-گذاشتن امور در جايگاه خويش... 96

4-5-12- مساوات و برابرى.. 97

4-5-13- عدم اتهام به خداوند. 98

4-5-14- عدالت اجتماعى، مهم‌ترین وظيفه كارگزاران. 98

4-6- روش‌های نهادینه کردن عدالت از منظر نهج‌البلاغه. 99

4-6-1- آغاز عدالت از خود و ترک هوا و هوس و خواسته‌هاى نفس... 99

4-6-2- احساس دردمندى در برابر ظلم. 101

4-6-3- رعايت حقوق يكديگر. 102

4-6-4- مشورت خواستن ازمردم. 103

4-6-5- قاطعيت در اجراى عدالت.. 104

4-6-6- شایسته‌سالاری.. 105

فصل پنجم (روش‌های نهادینه کردن ارزش جهاد از منظر نهج‌البلاغه)107

5-1- مقدمه 108

5-2- اقسام جهاد. 109

5-2-1-جهاد دفاعى.. 109

5-2-2- جهاد ابتدايى.. 109

5-3- اهمیت جهاد. 111

5-4- جايگاه جهاد در قرآن. 112

5-5- اهمیت جهاد در روایات.. 116

5-6- فواید و آثار جهاد. 117

5-6-1- آثار فردی جهاد. 118

5-6-2- آثار و کارکردهای اجتماعی جهاد. 120

5-7- جهاد در نهج‌البلاغه. 121

5-8- روش‌های نهادینه کردن جهاد از منظر نهج‌البلاغه. 123

5-8-1- جهاد با نفس... 124

5-8-2- ثبات قدم داشتن.. 127

5-8-3- غیرت دینى.. 129

5-8-4- رضایت به گناه130

5-8-5- داشتن عزم راسخ. 131

5-8-6- یادآوری پاداش اخروی جهاد. 134

فصل ششم(بحث و نتیجه گیری)136

6-1- خلاصه پژوهش... 137

6-2- بحث و نتیجه گیری.. 137

6-3- پیشنهادات پژوهش... 139

6-3-1-پیشنهادات کاربردی.. 140

6-3-2- پیشنهادات پژوهشی.. 140

6-4- محدودیت های پژوهش... 141

منابع و مراجع. 142

Abstract147

انسان، برترین آفریده‌ی خداوند است که خداوند بستر و استعداد رشد و کمال را در وجود وی به ودیعه نهاده است تابه مقام خلیفه‌اللهی برسد که طی این مسیر جز با تعلیم و تربیت صحیح ممکن نیست. انسان در بینش اسلامی، دارای ویژگی­هایی است که دیگر موجودات عالم آفـرینش از آن ویژگی­ها بی­بهره­اند و به دلیل وجود همین برجستگی­هاست که به او فضـیلت کرّمنا[1] بخشیده­اند و جام جانش را منبع اسماءُ الله ساخته­اند و در شکل، به احسن تقویم تکریمش کرده­اند و بر شمایل او ردای زیبای احسنُ الخالقین پوشانیده­اند. (تقوی، 1385: 27). جهان امروزی، پس از موفقیت­ها و پیشرفت‌های علمی فراوان دردمندانه می‌نالد؛ چراکه درزمینهٔ نهادینه کردن ارزش‌های دینی غافل مانده و پیشرفتی نداشته است بنابراین توجه ویژه به نهادینه کردن ارزش‌های دینی را می‌طلبد.

آنچه در درونی کردن ارزش‌ها مهم است، شناخت ظرافت هاوروش‌های تربیتی در مسیر دین‌داری است تا فرد و جامعه را به سعادت و خوشبختی نزدیک‌تر سازد. نهادینه کردن یعنی تثبیت کردن و جا انداختن چیزی بدیع و تازه و نوظهور، نهادینه کردن یک امر اجتماعی، یعنی پایه‌ای و ریشه‌ای کردن آن در متن و عمق جامعه است. ازآنجایی‌که اخلاقی زیستن و میل به ارزش‌های اخلاقی یک امر فطری است، نهادینه‌سازی اخلاقی یعنی رهنمون شدن انسان به‌سوی عمل کردن بر طبق فطرت پاک خود، به‌گونه‌ای که اخلاقی عمل کردن به‌عنوان یک باور و ارزش همبستگی در ذهن افراد جامعه پذیرفته شود.

ارزش‌ها باورهای ریشه‌داری هستند که گروه اجتماعی، هنگام پرسش درباره‌ی خوبی‌ها و بدی‌ها و کمال مطلوب به آن رجوع می‌کند (کوین، 1391). اگر عبادت‌هایی که از سوی خالقِ مهربان برای راهنمایی و آسایش انسان‌ها فرستاده‌شده درونی شودوانسان‌هابراساس آن حرکت کنند سبب خوشبختی، سعادت، آسایش و آرامش خودوخانواده و جامعه در همه‌ی زمینه‌های می‌گردند. «الذین آمنوا وتطمین القلوب بذکر الله الا بذکرالله تطمنُّالقلوب» «همان کسانی که ایمان آورده‌اند و دل‌هایشان به یاد خدا آرام می‌گیرد، آگاه باشید که با یاد خدا دل­ها آرامش می‌یابد (سوره رعد، 28)»

از طرفی هم با توجه به بحرانی بودن اوضاع فرهنگی جامعه، اهمیت فوق‌العاده‌ای احساس می‌شود به این‌که ما دوباره به اصل و فطرت خود یعنی ارزش‌های دینی که بر اساس آن آفریده‌شده‌ایم، برگردیم فَاَقِم وَجهَکَ لِلدِّینِ حَنِیفاً فِطرَتَ اللهِ الَّتِی فَطَرَ النّاسَ عَلَیها (پس‌روی خود را با گرایش تمام به‌حق، به‌سوی این دین کن، باهمان سرشتی که خدا مردم رابرآن سرشته است)(روم، 30). از دغدغه‌های دل‌سوختگان دین، آن است که آموزه‌های دینی را در نسل جدید نهادینه کنند و نسلی مؤمن به ارزش‌ها و عبادات باشند. بدین ترتیب معلوم می‌شود که (دین) تا زمانی که در قالب برنامه‌های تربیتی به رفتارهای حیات فردی و اجتماعی و درون پیروان خود منتقل نشود، نخواهد توانست به رسالت خود درزمینهٔ سعادتمندی انسان و جامعه جامه عمل بپوشاند. میزان تمایل افراد جامعه به ارزش‌های اخلاقی می‌تواند موجبات انحراف یا جلوگیری از انحرافات اجتماعی را در جامعه به وجود آورد. به‌طورکلی جامعه‌ای که افراد آن پایبند به اخلاق ورزش‌های اخلاقی نباشد، دیر یا زود به زوال کشیده خواهد شد (مهدوی و زارعی، 1390). ازاین‌رو است که می‌بینیم امام علی (ع) که یک پیشوای الهی است؛ در همه‌ی عمر شریف خویش تلاش نموده تا افراد جامعه را باارزش‌های معنوی و الهی‌ آشنا کند. نهج‌البلاغه که مجموعه ایی ارزشمند از سخنان امام علی (ع) است که پس از قرآن از مهم‌ترین منابع پژوهشی برای حقیقت‌پژوهان است در این اثر ارزشمند گفتار، رفتار و افکار امام علی (ع) جنبه‌ی تعلیمی تربیتی دار دومی تواند راه هدایت را به جویندگان ارزش‌ها بگشاید و جان دل تشنگان حقیقت را سیراب نماید. بر همین اساس در این پژوهش به بررسی روش‌های نهادینه کردن ارزش‌های دینی بر اساس منبع ارزشمند نهج‌البلاغه پرداخته می‌شود.

1-2- بیان مسئله

ارزش­ها جایگاه ویژه‌ای در زندگی افراد دارند. کیفیت زندگی ما و چگونگی رفتار و مناسبات و روابطی که با دیگران داریم، مستقیماً متأثر از نظام ارزش‌ها و اصول اخلاقی است که بدان پایبندیم (پایدار، 1375) ارزش‌ها باورهای ریشه‌داری هستند که گروه اجتماعی، هنگام پرسش درباره‌ی خوبی‌ها و بدی‌ها و کمال مطلوب به آن رجوع می‌کند. (کوین، 1391). امروزه، ارزش‌ها به‌عنوان موضوع مهم و حیاتی موردتوجه جوامع انسانی است؛ در حال حاضر خطری که جوامع بشری با آن روبه‌رو هستند، فقط خطر جنگ و سلاح اتمی نیست؛ بلکه فروریختن ارزش‌های اصیل و به حاشیه رانده شدن فرهنگ جوامع را نیز شامل می‌شود (کیلانی، 1988). مسائل ارزشی و دینی از دیرباز اهمیت فوق‌العاده‌ای برخوردار بوده؛ ولی در عصروزمان ما اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا عوامل و انگیزه‌های فساد و انحراف نسبت به زمان قدیم بسیار بیشتر شده و حدودوثغورش تا حدودی از بین رفته است (موسوی، 1377). بی‌توجهی به ارزش‌های دینی سبب افزایش جرم وجنات، طلاق، عدم گذشت؛ بی‌مهری و... خواهد شد که این مسائل موجب افزایش جرم می‌شود. بشر امروزی نیز به دلیل رویارویی با بحران هویت انسانی و ارزش‌های اخلاقی ناگزیراست به ارزش‌های اخلاقی روی بیاورد. (گیوریان، 1384)

تربیت دینی که به معنای فعالیت‌های نظام‌مند و برنامه‌ریزی‌شده‌ی نهادهای آموزشی جامعه به‌منظور آموزش بینش، منش و آموزه‌های دین به افراد است (داودی، 1383) با توجه به کارکردهای بی‌شمار ضد دینی و ضد فرهنگی آن‌سوی مرزها با توسل به ابزارهای مدرن وسایل ارتباط‌جمعی نسل جوان امروز را از هویت دینی خویش رها ساخته و به‌تبع آن افسردگی، پوچ‌گرایی، سرخوردگی و... را دامن‌گیر آن‌ها ساخته است در چنین شرایطی، معرفی و درونی سازی ارزش‌ها و به‌خصوص ارزش‌های دینی بسیار ضروری و حیاتی به نظرمی‌رسد. تربیت دینی را می‌توان فرایندی دانست که ضمن آن تلاش می‌شود تا بهره‌گیری از آموزه‌های دینی، زمینه‌ای فراهم شود که متربی در جهت رشد و شکوفایی استعدادهای فطری و دینی گام بردارد (ماهر زاده، 1385).

با توجه به اینکه دین و مذهب بخش مهمی از هویت شخص است و با در اختیار قرار دادن چهارچوب و مبانی ارزشی به فرد کمک می‌کند به زندگی خود معنا و مفهوم ببخشد (قربانی، 1384) بنابراین برکسی پوشیده نیست که اسلام به مسئله تعلیم و تربیت انسان به‌ویژه تربیت اخلاقی اهمیت والایی قائل شده است. اولین و مهم‌ترین دستاورد هویت دینی پاسخ به پرسش‌های بنیادین و عمیق آدمی است. ساموئل هانتیگتون معتقداست: برای کسانی که با پرسش‌هایی ازاین‌دست روبرو هستند که: من کیستم و به کجا تعلق دارم؟ پاسخ‌های قانع‌کننده‌ای دارد. شاید به جرات بتوان گفت یکی از مسائل در جهان معاصر، به‌ویژه در قرن حاضر، اهمیت مطالعات دینی روزبه‌روز آشکارتر می‌شود. همچنین گرایش روزافزون جوانان در جامعه ما تقلید از فرهنگ‌های بیگانه و نوع تربیت دینی در این جامعه که بیان‌کننده‌ی سطح حداقلی از آموزش‌های دینی است و معمولاً به‌صورت مستقیم و با شیوه‌های قدیمی و سنتی دنبال می‌شود، موجب فاصله گرفتن این گروه از دین و ارزش‌های دینی شده و در این میان برخوردهای غیراصولی و نادرست در جامعه نیز به این امر دامن زده است (نوابخش و دیگران، 1388).

همان‌طور که ذکر شد یکی از مبانی تعلیم و تربیت، منبع دینی آن است؛ حال یکی از منابع ارزشمند دینی مسلمانان و به‌خصوص شیعیان کتاب نهج‌البلاغه است. نهج‌البلاغه، دریای خروشان معارف است که تشنگان فراوانی دارد. وقتی هر شخصی صرف‌نظر از نوع مذهب و ملیت، با مضامین و حقایق بلند نهج‌البلاغه آشنا می‌شود، می‌فهمد که صاحب این سخنان و خطبه‌ها، انسان معمولی نیست. درواقع، طراوت و صلابت سخنان و بیانات مولای متقیان علی (ع) نیز به او در تاریخ، جاودانگی و ابدیت بخشیده است (منصوری لاریجانی، 1384). پس از انقطاع وحی الهی، کتابی ازنظر اعتماد و اطمینان چون نهج‌البلاغه تدوین‌نشده است. نهج‌البلاغه، راه روشن علم و عمل، صدف مرواریدهای حکمت و گنجینه یاقوت‌های سخن است. موعظه‌های رسا و پرنفوذ آن در میان خطبه‌ها و نامه‌ها قلب‌ها را مجذوب می‌سازد و کلمات قصار و حکمت‌های کوتاه آن ضامن سعادت دنیا و آخرت است (تهرانی، آقابزرگ، ج 14، ص 111).

هیلمن[2] (2002) در مطالعات خود به این نتیجه رسیدکه بین ارزش‌ها، نگرش و رفتارهای افراد در مورد جهان رابطه مثبت و معنی‌داری با تحکیم دین‌داری در جوانان وجود دارد. ­اگر آموزش‌وپرورش با هماهنگی سایر نهادهای اجتماعی و خانواده به چنین اهدافی نائل آید، بسیاری از مشکلات فردی و اجتماعی کاهش‌یافته و تهاجم فرهنگی بیگانه به نسل نو چندان کاری از پیش نخواهند برد (سادیی، 1374). مسئله اصلی در جامعه دینی ما و نکته مهمی که با آن مواجه هستیم این است که باوجوداینکه نوجوانان به دین معتقدند، اما در بسیاری از موارد به اعتقادات دینی خود عمل نمی‌کنند. (سراج زاده، 1375). بامطالعه و بررسی و مشاهده رفتار مردم جامعه متوجه می‌شویم آن‌طور که بایدوشاید ارزش‌های دینی نهادینه نشده‌اند و بیم آن می‌رود که روزبه‌روز از ارزش‌های دینی فاصله گرفته و نسبت به آن بی‌توجه شوند. با توجه به اینکه پژوهش‌های قبلی کمتر به موضوع نهادینه کردن ارزش‌های دینی از منظر نهج‌البلاغه پرداخته‌اند، سؤال و مسئله حاضر این است که روش‌های نهادینه کردن ارزش‌های دینی با تأکید بر عبادات از دیدگاه نهج‌البلاغه کدم‌اند؟

 

1-3- ضرورت و اهمیت تحقیق

با پیشرفت زمان و تغییر شرایط زندگی، مسائل و مشکلات جدیدی به وجود می‌آید که لازم است با توجه به اصول و مبانی تعلیم و تربیت و استفاده از علوم پیشرفته‌ی روز، پاسخگوی آن مسائل باشد. امروزه شاهدیم خانواده‌ها دچار نابسامانی و درگیری هستند، آمار طلاق افزایش‌یافته است، مهر و عطوفت در بین جوانان از بین رفته و جرم و تخلف در آن‌ها زیاد شده است (سلمانی، 1386)، همچنین هویت فرهنگی و دینی از سوی تهاجم فرهنگی تهدیدمی‌شود. همان‌طور که کاستلز نیز جهان آینده را صحنه‌ی کارزار دو قدرت معتبر یعنی جهانی‌شدن و هویت می‌داند (افتخاری، 1380) که ضرورت توجه به تربیت دانش آموزان را ضروری می‌سازد.

در همین راستا یکی از مبانی غنی تعلیم و تربیت دین و مسائل دینی هر جامعه‌ای است. در جامعه ما مذهب و اعتقادات مذهبی رکن اساسی زندگی را تشکیل می‌دهند و اهتمام به آموزش مذهبی، همواره موردتوجه اولیای امور بوده استو دغدغه‌ی درونی و دل‌مشغولی دائمی دل‌سوختگان دین و آموزه‌های دینی، آن است که نسل جدید جامعه را به برکت تربیت دینی، نسلی مؤمن به ارزش‌ها و عامل به فضایل اخلاقی و احکام الهی بارآورند. همه ما بر اهمیت و ضرورت تربیت دینی واقفیم وبر آن باوریم که اگر افراد جامعه زندگی خود را برمدار دین و خداباوری معنا کنند، سلامت و سعادت جامعه در همه ابعاد سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی تضمین می‌شود (کریمی، 1380).

بایدتوجه داشت که در ادیان الهی هرگز آموزه‌ای که انسان را به جرم و جنایت تشویق کند وجود نداشته و ندارد. تعالیم انبیای الهی همواره انسان‌ها را به‌سوی حق و عدالت، برادری برابری، نیکوکاری و درستکاری دعوت کرده است. علاوه براین ها، عشق به خدا و اعتقاد به جهان جاویدان به همراه تعالیم پیامبران الهی (علیهم‌السلام) بزرگ‌ترین ومطمین ترین عامل برای خودکنترلی افراد در مواجهه با فرصت‌های ارتکاب جرم است (غلامی و حسین زاده، 1393).

نکته مذکور نیز ضرورت توجه به دین در تربیت انسان را بیان می‌کند.

در این میان با توجه به وجود منبع غنی نهج‌البلاغه به‌عنوان یک راهنمای دینی، اخلاقی، سیاسی، تربیتی و... در دین مبین اسلام و همچنین توجهات ویژه امیرالمؤمنین (ع) به مسائل ارزشی و دینی که بخش مهمی از عمر شریفشان را وقف دین نموده و نسبت به معرفی و نهادینه کردن ارزش‌های دینی تلاش کرده است، می‌توان به اهمیت موضوع توجه به نهادینه کردن ارزش‌های دینی پی برد.

از دیگر مواردی که اهمیت پژوهش حاضر را ضروری می‌سازد کمک به غنای ادبیات نظری و برداشتن گامی هرچند کوچک در این مسیر است تا در راستای پژوهش‌های ارزشمند پیشین بتواند کمکی به مسئله تربیت دینی کند. درباره موضوع موردپژوهش در برخی کتب، مقالات و... به‌صورت مختصر تحقیقاتی صورت گرفته است و بوده و برخی از محققان نیز، خطبه، نامه و حکمتی را موردبررسی قرار داده‌اند (اخلاق در نهج‌البلاغه، شرح خطبه‌ی متقین از آیه الله مکارم، اخلاق و تربیت شرح و تفسیر وصیت امیرالمؤمنین علی (ع) به امام حسن مجتبی (ع) از زین‌العابدین قربانی، اخلاق در نهج‌البلاغه از سید کاظم ارفع)؛ که در پژوهش حاضر به بررسی کل نهج‌البلاغه پرداخته‌شده تا شیوه‌های نهادینه کردن ارزش‌های دینی ر ا شناسایی و اکتشاف نماید.

بنابراین با توجه به اهمیت و ضرورت موضوع و همچنین شرایط خاص جامعه و نیاز آن به شناسایی و نهادینه کردن ارزش‌های دینی بر آن شدیم که از شخص بزرگواری که بعدازخاتم النبیین (ص) نمونه‌ی بارز حاکم و تربیت‌یافته‌ی ارزش‌های دینی است، بهره‌ای هرچند کم در مقابل دریای بیکران و ارزشمند نهج‌البلاغه برده و از سوی دیگر با توجه به علاقه شخصی محقق و درگیر بودن وی با مسائل تربیتی و دینی در محیط شغلی و فعالیت‌های فرهنگی خود، اهمیت و ضرورت شناسایی و نهادینه کردن ارزش‌های دینی بر اساس نهج‌البلاغه دوچندان می‌گردد.

 

[1]- وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ وَحَمَلْنَاهُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَرَزَقْنَاهُم مِّنَ الطَّيِّبَاتِ وَفَضَّلْنَاهُمْ عَلَى كَثِيرٍ مِّمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيلًا؛ و به‌راستی ما فرزندان آدم را گرامى داشتيم و آنان را در خشكى و دريا [بر مرکب‌ها] برنشانديم و از چيزهاى پاكيزه به ايشان روزى داديم و آن‌ها را بر بسيارى از آفريده‏هاى خود برترى آشكار داديم. اسراء/70.

[2] Hillmann

برای این فایل تا کنون نظری ارسال نشده است

برای ارسال نظر باید عضو سایت باشید

تعداد کاراکتر مجاز:

برچسب های مرتبط


فهرست کتابخانه نسل جوان ایران

نویسندگان برتر و فعال نسل جوان ایران

تاییدیه های سایت


درگاه بانک ملت

شبکه های اجتماعی نسل جوان ایران


فن آوری های روز دنیا


آرشیو فن آوری های روز دنیا

جدیدترین اخبار سایت


پایگاه خبری نسل جوان ایران