نسل جوان ایران

علوم انسانیحقوقحقوق جزا

بررسی فقهی- حقوقی مرور زمان در حقوق کیفری ایران با تاکید بر قانون مجازات اسلامی مصوب 1392

ارسال کننده : سرکار خانم زهرا رحیمی
سطح فعالیت : نویسنده
ایمیل : NJIRAN33[@]GMAIL.COM
تاریخ ارسال : ۷ آبان ۱۳۹۹
دفعات بازدید : 109
زبان نوشتاری : فارسی
تعداد صفحه : 86
فرمت فایل : WIRD
حجم فایل : 260KB

قیمت فایل : 10,000 تومان
خرید فایل

امتیاز مثبت : 17
امتیاز منفی : 0

دانلود پایان نامه و مقاله
محل سفارش تبلیغات شما

چکیده:

با تدقیق در فقه و قوانین کشور ما به خوبی مشخص می‌گردد که نهاد مرور زمان یکی از مهم ترین و اساسی ترین نهادهای حقوقی عصر حاضر تلقی می‌گردد. به عبارتی دیگر مطرود گذاردن آن از قوانین کیفری، از یک سو تضییع حقوق متهمینی است که جرایم ارتکابی آنها مشمول این نهاد قرار گرفته و از سوی دیگر توجیهی است بر عدم انظباط تقنینی و دادرسی، که این امر بیشتر منبعث از سوء برداشت و بدفهمی از آراء و اقوال فقهی می‌باشد. نهاد مرور زمان در قوانین کیفری کشور ما با فراز و نشیب‌های فراوانی روبه رو بوده است؛ بدین توضیح که در قوانین قبل از انقلاب بی هیچ قیدی پذیرفته می‌شد. اما در قوانین پس از انقلاب، ابتدا به کلی حذف گردید و سپس به صورت مقید و مشروط مجددا وارد قوانین کیفری کشور ما گردید که این عطف مجدد نیز با تغییر ماهیت همراه بود؛ چه قبل از تصویب قانون مجازات اسلامی مصوب 1/2/1392، نهاد مرور زمان در مجموعه قوانین شکلی نمود پیدا کرده بود اما با تصویب قانون اخیرالذکر تغییر ماهیت داده، همانند قوانین قبل از انقلاب مجددأ در مجموعه قوانین ماهوی ظاهر گردید. به هر حال نهاد مرور زمان جزء لاینفک حقوق و در عصر حاضر اجتناب ناپذیر می‌باشد. و چیزی نیست که بتوان به راحتی از آن دست شست و به گرد فراموشی اش سپرد و رة و نقض آن اولاً، نیازمند تحلیل و تفحص علمی دقیق است و ثانياً، می‌بایست با نیازها و ضرورت‌های جامعه سنجیده شود؛ چرا که فلسفه پیدایی علم حقوق تنظیم روابط و نظامند کردن نیازها و ضرورت‌های جامعه است. در نتیجه نهاد مرور زمان در قوانین کیفری کشور ما نیازمند تغییراتی اساسی است.

۱-‌۱- تعریف و پیشینه تاریخی مرور زمان. 1

۱-‌۱-‌۱- تعريف مرور زمان. 1

۱- ۱- ۱- ۱- تعریف لغوی.. 1

1-1-1-2- تعریف اصطلاحی. 1

۲- ۱- ۱- پیشینه تاریخی مرور زمان. 2

۱- ۲- ۱- ۱- مرور زمان در حقوق روم2

1-1-2-2- مرور زمان در حقوق بین الملل. 3

1-1-2-3- مرور زمان در حقوق ایران. 5

1-1-2-3-1- مرور زمان در حقوق ایران باستان. 5

1-1-2-3-2- مرور زمان در حقوق ایران معاصر. 6

1-1-2-3-2-1- مرور زمان در قوانین قبل از انقلاب.. 6

1-1-2-3-2-2- مرور زمان در قوانین بعد از انقلاب.. 8

1-2- مبانی ایجاد مرور زمان و نظریه‌های مختلف.. 10

۱- ۲- ۱- ادله قاتلین به مرور زمان. 10

1-2-1-1- نظریه تحول شخصیت انسان. 10

1-2-1-2- نظریه اصلاح مجرم11

1-2-1-3- نظریه از بین رفتن دلایل جرم11

1-2-1-4- نظریه ترس از مجازات.. 11

1-2-1-5- نظریه ایجاد حق مكتسب برای مجرم11

1-2-1-6- نظریه سقوط حق در نتیجه کوتاهی دستگاه قضایی. 12

1-2-1-7- نظریه چشم پوشی دادسرا13

1-2-1-8- نظریه فراموش شدن جرم (نسیان)13

1-2-1-9- نظریه رعایت مصالح عمومی و اجتماعی. 14

1-2-2- ادله قائلين به عدم مرور زمان. 15

1-3- صور مختلف مرور زمان. 16

1-3-1- مرور زمان حقوقی. 16

1-3-1-1- مرور زمان مدنی. 17

1-3-1-1-1- مرور زمان مملّک (مثبت)17

1-3-1-1- مرور زمان مسقط (منفی)‌17

1-3-1-1-3- مرور زمان استماع دعوا17

1-3-1-1-4- مرور زمان مبتنی بر نظم عمومی. 18

1-3-1-1-5- مرور زمان مبتنی بر اماره پرداخت دین. 18

1-3-1-2- مرور زمان تجاری.. 19

1-3-1-2-1- مرور زمان تجاری عام19

1-3-1-2-2- مرور زمان تجاری خاص... 19

1-3-2- مرور زمان کیفری.. 20

1-3-2-1- مرور زمان تقاضای تعقيب.. 20

1-3-2-2- مرور زمان تعقیب.. 20

1-3-2-3- مرور زمان مجازات.. 20

فصل 2- فقهی مرور زمان کیفری.. 21

2-1- تاریخچه مرور زمان در فقه. 21

۲- ۲- ادله مرور زمان در فقه. 22

2-2-1- روایات.. 22

2-2-1-1- روایات منقول از اهل سنت.. 23

2-2-1-2- روایات منقول از امامیه. 24

2-2-2- قواعد28

2-2-2-1- قاعده اعراض... 28

2-2-2-1-1- تعریف قاعده28

2-2-2-1-2- مستند قاعده29

الف- روایات.. 29

ب- عموم قاعده سلطنت:30

ج- اجماع:30

2-2-2-1-3- قلمرو قاعده31

۲- ۲- ۲- ۲- قاعده استحسان. 31

2-2-2-3- قاعده عقلی ضرورت حفظ نظام اجتماعی. 32

2-3- بررسی مرور زمان در مجازات‌های اسلامی. 35

2-3-1- قصاص و دیات.. 35

2-3-2- حدود37

دلیل دوم؛ اجماع:40

دلیل سوم؛ استدلال عقلی:40

2-4- دیدگاه شورای نگهبان درباره مرور زمان. 45

2-4-1- نقد نظریه شورای نگهبان. 50

فصل3- انواع مرور زمان کیفری در قوانین موضوعه ایران. 52

3-1- مرور زمان تقاضای تعقیب.. 52

3-1-1- مرور زمان تقاضای تعقیب قبل از قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲. 52

3-1-2- مرور زمان تقاضای تعقیب در قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲. 53

3-2- مرور زمان تعقیب.. 55

3-2-1-‌ مرور زمان تعقیب قبل از قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲. 55

3-2-1-1- مرور زمان تعقیب در مقررات قبل از انقلاب.. 55

3-2-1-2- مرور زمان تعقیب در مقررات پس از انقلاب.. 56

3-2-2- مرو زمان تعقیب در قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲. 58

3-3- مرور زمان مجازات.. 62

3-3-1- مرور زمان مجازات قبل از قانون مجازات مصوب ۱۳۹۲. 62

3-3-1-1- مرور زمان مجازات در مقررات قبل از انقلاب.. 62

3-3-1-2- مرور زمان مجازات در مقررات پس از انقلاب.. 63

3-3-2- مرور زمان مجازات در قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲. 64

3-4- جرایم مشمول مرور زمان. 69

3-4-1- جرایم مشمول مرور زمان در قوانین و مقررات قبل از قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲. 69

3-4-2- جرایم مشمول مرور زمان در قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲. 72

نتیجه گیری:80

پیشنهادها:82

فهرست منابع. 83

الف) منابع فارسی. 83

ب) منابع عربی. 85

ج) منابع لاتین. 87

مقدمه:

با تغییر و دگرگونی جوامع بشری، علم حقوق نیز به تبع آن مستلزم تغییر و دگرگونی است. از این رو، بکارگیری اصول و نهادهای حقوقی سنتی و قدیمی بدون لحاظ این تغییرات منجر به آن خواهد شد که حقوق کارکرد خود را از دست داده و نتیجه ای عکس آنچه انتظار می‌رود به دست دهد. نهاد مرور زمان و به طریق اولی مرور زمان کیفری نیز از این قاعده مستثنی نیست. بدین وصف لازمه کارایی و پویایی آن نوگرایی و هماهنگی با مقتضیات زمان است.

مرور زمان کیفری رابطه مستقیم با حقوق شهروندان جامعه دارد. از اینرو افراط و یا تفریط در برخورد با آن حسب مورد موجب افراط و یا تفریط در حقوق شهروندان خواهد شد. در نتیجه در برخورد با آن در نظر گرفتن تمام جوانب امر ضروری مینماید و نباید با تنگ نظری و یک جانبه نگری و فارغ از مقتضیات و ضروریات جامعه با آن برخورد نمود.

فقه اسلامی در راستای هدایت خداپسندانه اشخاص، وظیفه دارد که درباره پدیده‌های نو حقوقی اعلام نظر کند. اظهارنظر فقهی، محتاج صلاحیت‌های ویژه و مبتنی بر شیوه خاص خود است. در این باره دو گرایش ویرانگر وجود دارد: گروهی به مجرد اینکه نهاد یا قاعده‌ای در مجموعه‌های فقهی ما نام آشنایی ندارد و عنصری وارداتی است، آن را بیگانه و نامشروع می پندارند. برخی دیگر با توجه به این که نهاد یا قاعده حقوقی نو، ره آورد فرهنگ و تمدن دنیای پیشرفته و از مقتضيات گذر به مدرنیته است و جامعه ما را گریزی از آن نیست، در پذیرش و مشروع پنداشتن آن درنگ روا نمیدارند. وجه مشترک این دو گرایش، ساده انگاری در برخورد با پدیده‌های جدید حقوقی است. این دو گروه، به جای پرداختن به مبانی، موجبات پیدایی، اهداف و آثار و در یک کلمه توجه به جوهر و گوهر یک پدیده حقوقی، صرفا به صورت و صدف آن می‌پردازند. حال آنکه آنچه در گام نخست شایسته بررسی علمی است، ذات و گوهر یک مسأله است، پس از آن باید به حدود و ثغور آن پرداخت.

نهاد مرور زمان در شکل کنونی آن، معلول رشد فزاینده جمعیت و حجم انبوه دعاوی در مراجع قضایی و ماهیت متنوع و پیچیدہ مسائل حقوقی و در نتیجه روند رسیدگی به آنهاست که خود متأثر از روابط اجتماعی و فناوری جدید است که نظم جدیدی را در ساختار نظام قضایی طلب می‌کند.

در این پژوهش مسائل و مباحث پیرامون مرور زمان در حقوق کیفری کشور ما در سه فصل مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرد که در فصل اول کلیات مرور زمان کیفری مورد بررسی قرار خواهد گرفت؛ در فصل دوم به بررسی فقهی مرور زمان که شامل آراء و اقوال مختلف در این خصوص است پرداخته می‌شود و نهایتا فصل سوم به مرور زمان کیفری در حقوق کیفری حال حاضر کشور ما می‌پردازد و در خاتمه نیز نتیجه گیری و پیشنهادها ارائه می‌گردد.

برای این فایل تا کنون نظری ارسال نشده است

برای ارسال نظر باید عضو سایت باشید

تعداد کاراکتر مجاز:

برچسب های مرتبط


فهرست کتابخانه نسل جوان ایران

نویسندگان برتر و فعال نسل جوان ایران

تاییدیه های سایت


درگاه بانک ملت

شبکه های اجتماعی نسل جوان ایران


فن آوری های روز دنیا


آرشیو فن آوری های روز دنیا

جدیدترین اخبار سایت


پایگاه خبری نسل جوان ایران