نسل جوان ایران

علوم انسانیعلوم سیاسیروابط بین الملل

بررسی عملکرد مجلس در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در جریان برنامه هسته ای (مطالعه موردی سالهای 1392-1376)

ارسال کننده : جناب آقای رضا رحیمی
سطح فعالیت : مدیر کل
ایمیل : reza.rahimi663[@]gmail.com
تاریخ ارسال : ۲۵ شهریور ۱۳۹۹
دفعات بازدید : 113
زبان نوشتاری : فارسی
تعداد صفحه : 27
فرمت فایل : word
حجم فایل : 103kb

قیمت فایل : 10,000 تومان
خرید فایل

امتیاز مثبت : 10
امتیاز منفی : 0

دانلود پایان نامه و مقاله
محل سفارش تبلیغات شما

پژوهش پیش رو با هدف بررسی عملکرد مجلس در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران بیان می دارد که مجلس شورای اسلامی دو کار ویژه بنیادین بنیادی بر عهده دارد در مرحله نخست قانونگذاری و دیگری نظارت بر ساختار قدرت، هر زمان که چیستی و چگونگی نقش مجلس شورای اسلامی در روابط خارجی ایران مطرح می­شود باید میان دو مقوله سیاست خارجی و روابط خارجی از یک سو و کارکردهای سه گانه تصمیم سازی، تصمیم گیری و تصمیم پذیری تفکیک قائل شد.نتایج نشان می دهد در عرصه بین المللی، جمهوری اسلامی ایران صاحب روابط خارجی می باشد تا سیاست خارجی؛ و در زمینه تصمیم گیری در خصوص مسائل سیاسی، بیشتر به پذیرش تصمیم گیری های دیگران می پردازد و خود کمتر قادر به پردازش حالت فعالانه و تهاجمی در عرصه مناسبات خارجی است. همین ویژگی عمومی در نظام حقوق اساسی ایران سبب ساز پیدایش نقش و جایگاهی منفعلانه، غیر تهاجمی، پذیرنده، بی کارکرد و نابرابر برای مجلس شورای اسلامی در عرصه روابط خارجی ایران گشته است. مجلس شورای اسلامی به دلیل ماهیت پیچیده و غامض روابط خارجی که با مولفه های امنیتی گره خورده، نتوانسته است از نقش عامه گرایانه خود عدول کند و با تأثیر گذاری خاص گرایانه نقشی سرنوشت ساز در عرصه اخذ تصمیم در روابط خارجی به دست آورد. مجلس شورای اسلامی ماهیتاً نقشی نفوذ پذیر و تصمیم پذیر یافته و به توجیه، تأیید، تصویب، تأخیر و تسریع تصمیم های دیگر نهادها می پردازد.

کلمات کلیدی :

مجلس، سیاست خارجی، تصمیم گیری، عملکرد مجلس

چکیده:

1- مقدمه

2-پارلمان و کارکردهای آن

3-رویکردهای نقش پارلمان در سیاست خارجی

4- جایگاه سیاست خارجی در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

4-1- رویکرد مستقيم مجلس به سیاست خارجی

4-2- رویکرد غیر مستقیم به سیاست خارجی

5- مجلس شورای اسلامی و سیاست خارجی در جمهوری اسلامی ایران

6- کارکردهای مجلس در عرصه سیاست خارجی

6-1- اختیارات عام:

6-2- اختیارات خاص

7- عوامل مؤثر بر نقش آفرینی مجلس در سیاست در دوره های مختلف:

8- نگاهی گذرا بر برنامه هسته ای ایران

9- عملکرد مجلس در جریان برنامه هسته ای ایران از زمان خاتمی تا انتهای ریاست احودی نژاد)

نتیجه گیری

پیشنهادات

منابع

دیپلماسی پارلمانی یکی از ابزارهای چانه زنی می باشد که امروزه رشد چشم گیری برخوردار بوده است و حوزه فعالیت آن فرابخشی و در همه حوزه های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی درگیر است. مجلس در جوامع مختلف نقش موثر و مهمی در ایجاد دموکراسی پایدار ایفا می کند و یکی از ضروری ترین پایه های دموکراسی بشمار می رود. جوامع دمکراتیک نیاز به مکانی دارند تا نمایندگان اجتماعات مختلف با گردهم آمدن در آن ارتباط و پیوندی نزدیک با توده مردم داشته باشند.(جانسون، 1999) از طرفی پارلمان باید توانایی تصویب قوانین مناسب و قابل اجرا را داشته باشند تا مشارکت مردم را در امور مختلف افزایش دهند. کار کردهای مجلس با توجه به ساختار سیستم سیاسی، نظام انتخابات و نظام حزبی در هر کشوری متفاوت می باشد. در برخی کشورها ساختار قوه مقننه ماهیتی کار کردی، غیر کار کردی، نظارتی و یا... دارد.(همان) بطور کلی می توان از نظر یاختاری بیان نمود که پارلمان بر قوه مجریه نظارت دارد و این نظارت به شیوه های مختلف و با کارکردهای متفاوت اعمال می گردد. هدف از نوشتار پیش رو بررسی ظرفیت و توانایی مجلس در قانون گذاری و نظارت بر رفتار سیاسی دولت در عرصه بین المللی می باشد. به طور کلی در خصوص تاثير مجلس شورای اسلامی در تصمیم سازی و یا تصمیم گیری سیاست خارجی، می توان از سه رهیافت، نظری، حقوقی و تاریخی استفاده نمود. البته، در رهیافت نظری دو موضوع ماهیت شناخت و ماهیت روش موجب بروز خرده رویکردهایی خاص می شود. در رهیافت حقوقی جایگاه تصمیم گیری سیاسی به وضوح یا به تلویح در قانون اساسی تعریف شده است. در روش حقوقی معمولا از دو مدل ریاستی و یا پارلمانی سخن به میان می آید. قانون اساسی در کشور به طریقی جایگاه و نقش مقننه را در سیاست خارجی تعیین کرده است. در رهیافت نظری مباحث فلسفی و علمی گوناگون در خصوص چیستی، چگونگی و چرائی نقش مقنه در سیاست خارجی مطرح می شود. از لحاظ روشی سه سطح کلان، خرد و تلفیقی در رویکرد کشورها نسبت به سیاست خارجی احصار شده است از لحاظ تاریخی دو مجلس و دولت کشورهای مختلف گاه در همکاری و گاه در رقابت با یکدیگر در جهت گیری سیاست خارجی کشور تاثیر گذار می باشند. در نهایت دو رویکرد برای حضور مجلس در جریان انتخاب نوع رفتار سیاست خارجی وجود دارد: رویکردی که سرعت اقدام یکی از ویژگی های اجتناب ناپذیر این حوزه است و دخالت مجالس به طور چشمگیری از سرعت عمل می کاهد. آنها اهمیت داشتن و محرمانه بودن بسیاری از تصمیمات سیاست خارجی را دلیل دیگری برای مخالفت با دخالت نهادهای متعدد از جمله پارلمان در این حوزه ذکر می کنند. همچنین این رویکرد استدلال می کنند «در حالی که لازمه تصمیمات سیاست خارجی، موثر و قاطع بودن آنهاست تکثر منابع تصمیم گیری تا حدود زیادی از تاثیر گذاری آنها جلوگیری می کند»(باربه و هرانز، 1388). این در حالی است که رویکرد دیگر تلاش دارد تا پارلمان یا بخشی از پارلمان را که به عنوان کمیته امنیت ملی و سیاسی در نظر گرفته را در امور کلان سیاست خارجی مطلع و در تصمیم سازی دخالت بدهد این رویکرد بیشترین سوالات را از مقامات مسئول بخصوص وزیر امورخارجه و رئیس جمهور بر عهده می گیرد.

اهمت پژوهش از آن جهت است که تلاش دارد نقش و جایگاه مجلس ایران را به عنوان یک نهاد تصمیم ساز در مسئله هسته ای مورد بررسی و ارزیابی قرار دهد چرا که مسئله هسته ای یکی از مهمترین اهداف جمهوری اسلامی ایران قبل و بعد از انقلاب اسلامی بوده است و اهمیت بسیار در جهت امنیت ملی ایران داشته و دارد. اما سوال مطروحه این است که نقش مجلس شورای اسلامی ایران در جهت گیری سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران با تاکید بر مسئله هسته ای چگونه است؟ جایگاه مجلس شورای اسلامی ایران در سیاست خارجی از منظر نظری، حقوقی و تاریخی چگونه می باشد؟ و تا کنون چه میزان مجلس شورای اسلامی توانسته در طراحی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران نقش ایفا نماید؟ در پاسخ به این سوالات می توان بیان داشت مذاکرات هسته ای در حیطه مسئولیتی وزارت خارجه تعریف شده است و وزیر خارجه مسئول پاسخگویی به مجلس است اما تحرکات دیپلمات‌ها زیر نظر شورای عالی امنیت ملی صورت می گیرد که رییس قوه مقننه و رئیس کمیسیون سیاست خارجی مجلس نیز در این جلسات حضور دارند و می توانند نقش آفرینی و نظارت مجلس را اینگونه در تصمیمات هسته‌ای این گونه تعریف نمود. در خصوص جایگاه مجلس در سیاست خارجی از منظر نظری می­توان بیان داشت که قوه مقننه به ایجاد دموکراسی و کامل کردن حقوق عمومی مردم در تصمیمات کلان خارجی می تواند اثرگذار باشد ولی با توجه به رویدادهای تاریخی مشخص می شود مجلس بیشتر جنبه حمایت از تصمیمات دولتمردان را دنبال کرده تا انتقاد از عملکرد سیاست خارجی به عبارتی حداقل در دو دهه اخیرمجلس شورای اسلامی نقشی نفوذ پذیر و تصمیم پذیر به خود گرفته است و بیشتر به توجیه، تأیید، تصویب، تأخیر و تسریع تصمیم های دیگر نهادها می پردازد.

برای این فایل تا کنون نظری ارسال نشده است

برای ارسال نظر باید عضو سایت باشید

تعداد کاراکتر مجاز:

برچسب های مرتبط


فهرست کتابخانه نسل جوان ایران

نویسندگان برتر و فعال نسل جوان ایران

تاییدیه های سایت


درگاه بانک ملت

شبکه های اجتماعی نسل جوان ایران


فن آوری های روز دنیا


آرشیو فن آوری های روز دنیا

جدیدترین اخبار سایت


پایگاه خبری نسل جوان ایران