نسل جوان ایران

علوم انسانیزبان و ادبیات فارسی ادبیات فارسی محضمتون نظم و نثر(حماسی،غنایی، تعلیمی، نمایشی )

ارتباط قصه و تعلیم و تربیت از نگاه مولانا در دفتر دوم و سوم

ارسال کننده : سرکار خانم لیلا شاهکرمی
سطح فعالیت : مدیر ارشد
ایمیل : l.shahkarami76[@]gmail.com
تاریخ ارسال : ۱۵ شهریور ۱۳۹۹
دفعات بازدید : 92
زبان نوشتاری : فارسی
تعداد صفحه : 179
فرمت فایل : word
حجم فایل : 434 کیلو بایت

قیمت فایل : 50,000 تومان
خرید فایل

امتیاز مثبت : 2
امتیاز منفی : 0

دانلود پایان نامه و مقاله
محل سفارش تبلیغات شما

جستار پیش رو تلاش دارد تا ارتباط قصه و تعلیم و تربیت را از نگاه مولانا در دفتر دوم و سوم مورد بررسی قرار دهد لذا با استفاده از روش توصیفی - تحلیلی، برگزیده ترین مباحث اخلاقی در مثنوی مولوی که ناشی از تاثیر افکار و وسعت و عمق نفوذ معنوی اوست و برگرفته از آیات قرآن و احادیث نبوی و روایت های ائمه معصومین و عارفان بلند مرتبه است استفاده می شود. شیوه نگارش مثنوی معنوی داستان در داستان می باشد و این یکی از ویژگی های بارز آن می باشد که از بیان هر داستان هدف خاص خود رادر این تحقیق ابیاتی که در قصه های مولانا وجود دارند و شامل مضمون های تعلیم و تربیت می باشد را در دفتر دوم و سوم می باشند را استخراج نموده و سعی شده تا جایی که امکان دارد بیت هایی که مضمون تعلیم و تربیتی دارد نادیده گرفته نشود. با مطالعه مثنوی می توان دریافت که مولانا اخلاق را مختص انسان می داند پس باید برای تعلیم و تربیت انسانها ارزش زیادی قائل شد. در این زمینه مولانا تلاش می کند ضمن بیان تجربیات و عقاید خود در قالب داستانها موضوعات و مضامین اخلاقی، تربیتی را به طور مشخص بیان نماید البته باید توجه داشت که سبک قصه ها و شگردهای خاص مثنوی، که به نوبه خود هر مخاطبی را جذب خود می کند باعث می شود نکات تربیتی و اخلاقی به صورت مشخص دریافت و در وجودش تقویت نماید.

 

فهرست مطالب

چکیده1

فصل اول. 2

کلیات پژوهش... 2

1-1- مقدمه. 3

1-2- بیان مسئله. 4

1-3- اهمیت و ضرورت تحقیق. 5

1-4- اهداف تحقیق. 6

1-5- فرضیه های پژوهش... 6

1-5-1- فرضیه اصلی. 6

1-5-2- فرضیه فرعی. 6

1-6- روش انجام پژوهش... 7

1-9- سازماندهی پژوهش... 7

فصل دوم. 8

(تعریف مفاهیم، تبیین مبانی نظری و تاریخچه)8

2-1- ادبیات تعلیمی. 9

2-1-1- تعریف ادبیات تعلیمی. 9

2-1-2- انواع شعر تعلیمی. 10

2-1-3- تعلیم در گذر زمان. 11

2-2- زندگی نامه مولانا12

2-2-1- نام و تخلص... 12

2-2-2- زادگاه مولانا13

2-2-3- مولانا و خانواده او. 14

2-2-4- موقعیت خانواده و اجتماع در زمان رشد مولانا15

2-2-5- جوانی مولانا16

2-2-6- اوضاع اجتماع و حکومت در دوره مولانا17

2-2-7- پايان زندگي مولوي.. 23

2-2-8- فرزندان مولانا23

2-3- آثار مولانا24

2-3-1- مثنوی معنوی.. 24

2-3-1-1- پیش زمینه های فکری مولانا در نوشتن مثنوی.. 28

2-3-1-غزلیات شمس... 30

2-3-3- رباعیات.. 31

2-3-4- مجالس سبعه و مکاتبات.. 32

2-3-5- فیه مافیه. 33

2-4- فضایل و رذایل اخلاقی به طور کلی در مثنوی.. 33

2-4-1- فضایل اخلاقی. 33

2-4-2- رذایل اخلاقی. 33

2-4-2-1- برخی از افعال زشت و مذموم اخلاقی. 34

فصل سوم. 35

(جایگاه قصه در ادبیات تعلیمی مثنوی مولانا)35

3-1- قصه در مثنوی.. 37

3-1-1-موضوع قصه‌های مثنوی.. 37

3-2- شخصیت و شخصیت پردازی در مثنوی.. 39

3-3- قصه شاه و کنیزک از مثنوی.. 40

3-4- انواع شخصیت در مثنوی.. 42

3-5- قصه و قصه پردازی در مثنوی.. 44

3-6- ویژگی های قصه پردازی مولوی.. 45

3-7- عوامل مهم جذابیت حکایت ها و قصه های مثنوی.. 48

فصل چهارم. 50

(ارتباط قصه و تعلیم و تربیت در دفتر دوم)50

4-1- تعلیمات در دفتر دوم مثنوی.. 51

4-2- قصه اندرز کردن صوفی، خادم را در تیمار داشت بهیمه. 51

4-2-1- تحلیل ساختاری سطح روایی قصه. 52

4-2-2- نکات اخلاقی و تربیتی ابیات قصه. 57

4-3- قصه حلوا خریدن شیخ احمد خضرویه جهت غریمان به الهام حق. 58

4-3-1- تحلیل ساختاری سطح روایی قصه. 59

4-3-2- نکات اخلاقی و تربیتی ابیات قصه. 64

4-4- قصه فروختن صوفیان بهیمۀ مسافر را جهت سماع. 65

4-4-1- تحلیل ساختاری سطح روایی قصه. 66

4-4-2- نکات اخلاقی و تربیتی در ابیات قصه. 70

4-5- قصه شکایت کردن اهل زندان پیش وکیل قاضی از دست آن مفلس... 74

4-5-1- تحلیل ساختاری سطح روایی قصه. 75

4-5-2- نکات اخلاقی و تربیتی در ابیات قصه. 80

4-6- قصه امتحان کردن پادشاه دو غلام نو خریده را81

4-6-1- تحلیل ساختاری سطح روایی قصه. 82

4-6-2- نکات اخلاقی و تربیتی در ابیات قصه. 87

4-7- قصه انکار کردن موسی بر مناجات شبان. 89

4-7-1- تحلیل ساختاری سطح روایی قصه موضوع. 90

4-7-2- نکات اخلاقی و تربیتی در ابیات قصه. 96

4-8- قصه اعتماد کردن بر تملق و وفای خرس.. 98

4-8-1- تحلیل ساختاری سطح روایی قصه. 99

4-8-2- نکات اخلاقی و تربیتی در ابیات قصه. 104

4-9- قصه بیدار کردن ابلیس معاویه را که خیز وقت نماز است.. 105

4-9-1- تحلیل ساختاری سطح روایی قصه. 106

4-9-2- نکات اخلاقی و تربیتی در ابیات قصه. 111

فصل پنجم. 114

(ارتباط قصه و تعلیم و تربیت در دفتر سوم)114

5-1- تعلیمات در دفتر سوم مثنوی.. 115

5-2- قصه فریفتن روستایی شهری را...115

5-2-1- تحلیل ساختاری سطح روایی قصه. 116

5-2-2- نکات اخلاقی و تربیتی ابیات قصه. 121

5-3- قصه خواب دیدن فرعون، آمدن موسی را124

5-3-1- تحلیل ساختاری سطح روایی قصه. 125

5-3-2- نکات اخلاقی و تربیتی ابیات قصه. 130

5-4- قصه دقوقی و کراماتش... 131

5-4-1- تحلیل ساختاری سطح روایی قصه. 132

5-4-2- نکات اخلاقی و تربیتی ابیات قصه. 137

5-5- قصه وکیل صدر جهان. 138

5-5-1- تحلیل ساختاری سطح روایی قصه. 139

5-5-2- نکات اخلاقی و تربیتی ابیات قصه. 143

5-6- قصه مسجد مهمان کش... 145

5-6-1- تحلیل ساختاری سطح روایی قصه. 146

5-6-2- نکات اخلاقی و تربیتی ابیات قصه. 150

فصل ششم. 152

(نتیجه گیری)152

نتیجه گیری.. 153

دفتر دوم. 153

دفتر سوم. 158

منابع. 163

جلال الدین محمد رومی که در سال 604 ه.ق. در بلخ متولد شد در بیشتر سروده­های خود به نکات تعلیمی پرداخته است. مولانا نه تنها در گفته‌ها و سروده‌های‌ خود در بند آموزش و پرورش است، بلکه در عمل و کـردار و نـه در نظر و گفتار، شخصاً با دوری جستن و احتراز علنی از اعمال ناشایست، از خویشتن سرمشق اخلاقی و یا پرهیز از‌ خودستایی (که‌ رسمی‌ شاعرانه بوده است)عملاً درس‌ فروتنی و خاکساری‌ می‌دهد. مولانا به عنوان یک دانشمند در ژرفای دل و ضمیرش، اساساً به تعلیم و راهـنمایی مـشتاقان و همراهان می‌اندیشید و خود نیز به همین‌ روش‌ و اندیشه نهایی‌اش اشاره می‌کند: «چون مشاهده کردیم که به‌ هیچ‌ نوعی به طرف حق مایل‌ نبودند و از اسرار الهی محروم می‌ماندند به طریق لطافت سماع‌ و شـعر مـوزون کـه طباع‌ مردم‌ را‌ موافق افتاده اسـت، آن مـعانی را در خـورد ایشان دادیم»(زمانی، 1386: 59). بنابراین مولانا‌ شعر و شاعری را هدف کار و بار دنیایی‌ خویش برنگزیده بود و تنها برای بیان معنی و مفاهیم‌ عمیق‌ اخلاقی‌ و الهی عرفانی از این وسـیله کـه طـبع مردم روزگار بیشتر بدان متمایل‌ بود‌ بهره می‌گیرد. همین سـلوک عـملی و رفتاری‌ سبب شده است تا در تمام نقاط جهان آموزه‌های اخلاقی و تربیتی‌ مولانا‌ گسترش‌ یابد و روزبه‌روز بر طرفداران آن افزوده‌ گردد.

درست خاطرم نیست علاقه­ي من به عرفان و تصوف اسلامی از کی و کجا جدیتگرفت و تقریباً به صورت دغدغه­ي ذهنی در آمد. همیشه برایم بزرگ بود، بزرگ تر از حد تصورم که جرأت نزدیک شدن به آن را به خود بدهم. سالها از گوشه هاي دنج و دور نظاره گر اندیشه ها و باورهایی بودم که تقریباً خطّ قرمز من، به عنوان یک متشرّع صرف بود، و این بت خوشتراش تعصب در شریعتمداري مانع از آن بود که عملاً تجربه اي از آن داشته باشم.حتّی گاهی از نزدیک شدن به متون عرفانی و غوطه ور شدن در عقاید و افکاري که با عقل دینی من تطابق نداشت وحشت داشتم، وحشتی کاذب از تزلزل ایمانی که به گمان خود در درونم پرورانده بودم. غافل از آنکه روزگار، سرنوشت تحصیلی مرا با عرفان و تصوف چنان گره میزند که مرا نه راه گریز هست و نه گزیر! پس هیجانزده، ترسان و لرزان پا به وادي نظري دنیایی گذاشتم که همیشه آرزویش را در دل می پروراندم.

شاید یکی از قويترین و مهمترین دلایل در انتخاب و گزینش این موضوع، ت***** هرچند مختصر براي مشخص نمودن دقت مولانا در خصوص آثار تعلیمی ایشان در بیان قصه های زیبای ایشان می باشد. شاید این براي اولین بار باشد که چنین رساله اي با موضوع مستقل و مجزّا به بررسی شخصیت عرفانی و عارفانه در اصلی ترین متن عرفانی ادب پارسی - مثنوي معنوي- پرداخته باشد. ولی مسلّماً لزوم و ضرورت پرداختن به آن انکارناپذیر و در عین حال اجتناب ناپذیر است. چرا که «یکی از جنبه هاي بسیار اصیل فرهنگ وتمدن اسلامی- ایرانی، عرفان و شیوه های تعلیمی آن است. در میان هر قومی و هر ملّتی عرفان جلوه ي خاصی داشته است و احتمالاً ملّتی را نمی توان یافت که از عرفان بی بهره بوده باشد» (شمیسا، 1383: 269).لذا پرداختن به صوفی یا عارف به عنوان بازیگر اصلی این مجموعه که حیاتی ترین نقش را در شکل گیري بنیادها و بنیانهاي آن دارد، نه تنها الزامی و حتمی، بلکه اجتناب ناپذیر است.

برای این فایل تا کنون نظری ارسال نشده است

برای ارسال نظر باید عضو سایت باشید

تعداد کاراکتر مجاز:

برچسب های مرتبط


فهرست کتابخانه نسل جوان ایران

نویسندگان برتر و فعال نسل جوان ایران

تاییدیه های سایت


درگاه بانک ملت

شبکه های اجتماعی نسل جوان ایران


فن آوری های روز دنیا


آرشیو فن آوری های روز دنیا

جدیدترین اخبار سایت


پایگاه خبری نسل جوان ایران