نسل جوان ایران

علوم انسانیتاریخ و فرهنگ فرهنگ شناسی

پایان نامه کارشناسی ارشد تاریخ (نقش حاکمان قراقویونلو در گسترش تشیع)

ارسال کننده : جناب آقای رضا رحیمی
سطح فعالیت : مدیر کل
ایمیل : reza.rahimi663[@]gmail.com
تاریخ ارسال : ۲۱ مرداد ۱۳۹۹
دفعات بازدید : 111
زبان نوشتاری : فارسی
تعداد صفحه : 180
فرمت فایل : word
حجم فایل : 7.5mb

قیمت فایل : 50,000 تومان
خرید فایل

امتیاز مثبت : 1
امتیاز منفی : 0

دانلود پایان نامه و مقاله
محل سفارش تبلیغات شما

سلسله­ي قراقویونلوها در قرن نهم/ پانزدهم مصادف بود با تحولاتی که در حوزه­ي مذهب، در یک روند تدریجی که پس از فروپاشی خلافت بغداد توسط ایلخانان، ایجاد شده بود. بدان مفهوم که اقتدار و تعصب مذهبی کم کم جاي خود را به مدارا و هم اندیشی و حتی آمیختگی دینی می داد، نتیجه این رویکرد، رشد نحله­ها و مذاهب به ویژه تشیع بود و با فراگیر شدن نفوذ آنان در سطوح مختلف اجتماعی، با سیاست نیز پیوند یافت. فرمانروایان قراقویونلو نیز بنا به مقتضیات پدید آمده، تمام مساعی خویش را براي بهره ­مندي از نفوذ این اندیشه­ها و حاملان آن بکار بردند. آنان در سیاست هاي راهبردي خویش، تسامح مذهبی را مبنا قرار دادند و از این نیرو در کسب مشروعیت، سود جستند که هدف نهایی آنان در حکومت، یعنی دوام قدرت و منافع اقتصادي و سیاسی را تضمین می­کرد. این پایان نامه درصدد است که نقش حاکمان قراقویونلو در گسترش تشیع و چگونگی بهره برداری از عنصر مذهب را در جهت تحکیم قدرت، در دوران حکومت خود، با تکیه بر نظریه مشروعیت بررسی نماید. روشی که این پژوهش از آن بهره گرفته، روش میان رشته اي و استفاده از چارچوب نظرياست که با روش تاریخی تلفیق یافته ­است. با این توضیح که از نظریه­ي مشروعیت که در علوم سیاسی یکی از بنیادي ترین نظریات حوزه­ي حکومت است، استفاده شده و به لحاظ گستره­ي وسیع این نظریه، ابتدا تحدید گردیده و نظریات اندیشمندان سیاسی در دوره­ي ترکمانان با آن تطبیق داده شده و مقایسه گردیده و سپس با تلفیق این نظریه با روش تاریخی به جستجو و باز سازي رخدادهایی که در این دوران شکل گرفته، پرداخته و توصیف، مقایسه و تحلیل عملکرد قراقویونلوها ارزیابی شده است. این مطالعه تبیین عملکرد حکمرانان در تلفیق دو عنصر سیاست و مذهب در ادوار مذکور به لحاظ آنکه دوره­ي گذاري را در بر می­گیرد که از تسلط اقتدار گرایانه مذهب سنت به سوي استیلاي تشیع بر ساختار سیاسی حکومت صفویه، در حرکت است، از اهمیت و افري در این حوزه مطالعاتی برخوردار است. علاوه بر آن، تحلیل رخدادها به ویژه در این گستره، روشنی بخش این دوران ازتاریخ سرزمین ایران است. همچنین تطبیق تئوري سیاسی مشروعیت با عملکرد قراقویونلوها حکومت گر در برخورد با مذهب، نگاهی نو به وقایع تاریخی است و می­تواند هم تعلیل رفتارهاي مذهبی حکمرانان را تسهیل نماید و هم در ایجاد نگرشی نو به تاریخ ره گشا باشد.

چکیده‌ه

فصل اول(کلیات و مفاهیم)1

الف) بیان مسأله. 2

ب) دلایل خاص انتخاب موضوع. 4

ج) اهمیت و ضرورت انجام تحقیق.. 4

د) طرح سئوالهای تحقیق.. 4

ه) طرح فرضیه های تحقیق.. 5

و)پیش‌فرض‌های ضروری تحقیق.. 6

ز) هدف/اهداف اصلی تحقیق.. 6

ح) پیشینه تحقیق.. 6

ط) روش انجام تحقیق.. 8

ی) تعریف مفاهیم. 8

1- قراقویونلو. 8

2- تشیع. 9

ک) سازماندهی تحقیق.. 10

ل) زمینه های گرایش به تشیع قراقویونلو ها11

م) حکومت ترکمانها15

1- واژهي ترکمان. 15

2- خاستگاه ترکمانان. 16

ن) شکل گیری قراقویونلوها17

س) تاریخ سیاسی قراقویونلو. 20

ع) جغرافیای سیاسی قراقویونلوها27

ف) ساختار مذهبی قراقویونلوها28

ص) سنخ شناسی تشیع قراقویونلوها35

1) مستندات گرایش به تشیع قراقویونلوها در اسناد و نوشته ها35

2- مستندات رویکردهاي مذهبی در اشعار و ادبیات... 40

فصل دوم(سیاستها و اقدامات علمی، فرهنگی حاکمان قراقویونلو در گسترش تشیع). 45

الف) مقدمه. 46

ب) رویکردهای مذهبی ترکمانان قراقویونلوها46

ج) استفاده از سادات و علمای شیعه برای گسترش فرهنگ شیعه. 49

د) تاسیس عاشورا خانه به توصیه علما و حمایت حاکمان. 53

1- عاشورا خانه. 55

2- تاثیر عاشورا خانه ها بر رواج تفکر تشیع. 58

ه) نهضت هاي صوفیانه و رابطه ي آنها با احیاي مشروعیت... 61

1- مشعشعیان وقراقویونلوها61

و) روند رشد تشیع و علل آن. 62

ز) حمایت از علمايشیعه در جهت افزایش مشروعیت و آثار آنان. 64

1- مؤیدالدینمحمدبناحمدبنعلیابن علقمی (د 659 هـ/1261م)64

2- احمد بن فهد حلی اسدی(757- 841)66

3- محمدبنمحمدبنحسنطوسی (خواجهنصیرالدینطوسی) (د672 هـ/1273م)67

4- علامهجمالالدینحسنبنمطهرحلی (د726 هـ/1326م)69

5- ساير علماي تشيع. 71

فصل سوم(اقدامات عمرانی و تمدنی حاکمان قراقویونلو ها در گسترش تشیع)73

الف) مقدمه. 74

ب) ساخت مساجد، معماری و زینتهای خاص.... 74

1) مسجد کبود. 74

2) امام زاده درب امام. 78

3) کتیبه­ي مقبره ي حضرت عبدالعظیم. 80

ج) ضرب مسکوکات به نام ائمه. 81

د) تعمیر و بازسازی مقابر امامان و امامزاده ها86

1)مسجد جامع یزد. 87

2) مسجد سر ریگ... 93

3) کتیبه مسجد جامع میبد. 93

4) مسجد جامع فیروز آباد میبد. 95

5) مسجد جامع بفرویه. 96

فصل چهارم(سیاستها و اقدامات سیاسی حاکمان قراقویونلوها در گسترش تشیع)98

الف) مقدمه. 99

ب) تسامح مذهبی.. 99

ج) نوع تفکر شیعه ای قراقویونلوها104

د) برخورد با مخالفین.. 110

ه) گماشتن رجال شیعه مذهب در مناسبات مهم و نامه نگاریهای آنان. 113

فصل پنجم(اقدامات اقتصادی اجتماعی حاکمان قراقویونلو در گسترش تشیع)116

الف) مقدمه. 117

ب) ایجاد موقوفات برای اشخاص یا مصارف خاص.... 117

1) معنی لغوی وقف... 118

2) تولیت اوقاف... 119

3) اهمیت موقوفات... 121

ج) استفاده از مقام صدر. 123

1) معنی لغوی صدر. 123

2) مفهموم و کارکردهای صدر. 124

3) مقام صدار در دوره ترکان قراقویونلو. 126

فصل ششم(پیامدهای سیاست ها واقدامات حاکمان قراقویونلو در گسترش تشیع)129

الف) مقدمه. 130

ب) گسترش تشیع در مناطق غربی ایران. 131

ج) رسمی شدن تشیع در عراق و بین النهرین.. 136

د) گسترش تشیع در شبه قاره هند. 139

ه )بر آمدن حکومت صفویه ورسمیت تشیع. 144

نتیجه گیری.. 148

منابع. 155

منابع عربی.. 164

منابع لاتین.. 165

Abstract166

 

قراقویونلوها از قبایل ترکمانی بودند که در فاصله سالهای (777-837) در آناتولی شرقی حکومت داشتند و در اوج قدرتشان در سالهای (809-872) بر سرزمینهای داخلی ایران سلطه یافتند و قلمروشان از شرق تا مرزهای هرات گسترش یافت. آنان با حکومت کوتاه مدت خود در آذربایجان با مرکزیت تبریز توانستند در تاریخ تشیع ایران نقطه مثبتی باشند، تبریز که در زمان اولجایتو مرکز حکومت ایلخانان بود با تعلیم قراقویونلوها برای پذیرش مذهب تشیع آمادگی یافت، تا در آینده مهد مذهب تشیع ایران باشد. در باره مذهب قراقویونلوها اختلاف نظرهایی در منابع تاریخی وجود دارد، برخی شواهد تاریخی، بر تشیع آنان یا دست کم بر گرایش آنان به تشیع حکایت دارد. نویسندگانی مانند شوشتری در کتاب مجالس المومنین و محمدبن عبدالله نیشابوری در کتاب تاریخ ترکمانیه امرای قراقویونلو را شیعه دانسته اند. و نیز دیوان اشعاری که به جهانشاه منصوب است و شامل اشعاری در مدح ائمه است یا دفن مادر جهانشاه در کنار دو امامزاده و نیز آبادانی اماکن زیارتی شیعه واسنادی که به توجه واحترام جهانشاه به حرم حضرت معصومه در قم بر جای مانده است و رونق زیارتگاههای کربلا و نجف که اسپند میرزا به آن اهتمام داشته است شواهدی است بر گرایش قراقویونلوها به تشیع و یکی دیگر از شواهدی که از سوی پژوهشگران ارائه شده بناهای تاریخی از جمله مسجد کبود تبریز که در تزئینات آن نام خلفا نیامده و در عوض نام حسنین و عبارت علی ولی الله آمده است و شواهد دیگر... تشیع قراقویونلوها را باید نوعی تشیع طریقتی یا صوفیانه دانست که از طریق فرایند شیعه شدن اهل سنت ایجاد شده است، که در قرون هشتم ونهم هجری از طریق تعالیم وسازمانهای این صوفیان، تشیع محب در ایران تبلیغ وترویج شده است که مبلغان آن ترکان شیعه مذهب بوده اند که در اثر ارتباط با صوفیان اردبیل و تبریز نه تنها جذب صوفیگری شده اند بلکه ترکان شیعه نیز بیشترین تاثیر رابر روی صوفیان سنی مذهب داشته اند و انان را شیعه کردند. کلود کائن نیز برای این فرایند عنوان «شیعه شدن تسنن در مقابل تبلیغات تشیع» گذاشته است که عوام از طریق محبت اهل بیت و خواص از طریق خلق آثار و نشانه های شیعیانه به تشیع نزدیک شدند و این نزدیکی تشیع وتصوف در حد نظری نبود وجنبش های مذهبی واجتماعی از درون تصوف وتشیع بیرون آمد که زنجیره ای را تشکیل می دادند که حلقه نخستین آن سلسله سربداران وسپس قیام مشعشعیان بود که قراقویونلوها نیز در این زنجیره قرار می گیرند که در نهایت زمینه پذیرش عمومی تشیع در جامعه ایران گردیدکه در دوره قراقونلوها به اوج خود رسیده است. در طی دوران قدرت قراقونلوها نوعی تسامح و تساهل مذهبی بین دو مذهب شیعه و سنی بر قرار شده بود که وزنه تشیع در موضع و موقعیت سنگین تر از اهل سنت قرار گرفته بود وبه نظر می رسد که این ترکان هم در کوشش برای ایجاد یک نیروی بزرگ نظامی و هم کوشش برای ایجاد وحدت بر مبنای تشیع از پیشگامان صفویه بوده اند. در زمان حکومت قراقویونلوها مناظره هایی به دستور امرای قراقویونلو بین علمای شیعه و اهل سنت برگزار میشد که اکثر این مناظره ها به پیروزی علمای شیعه منجر میشد و همین امر تشویق مردم و شیعه شدن انها را در پی داشت.

بحث در مورد نقش قراقویونلوها در گسترش تشیع از این جهت مهم است که بیان عملکرد حکمرانان قراقویونلو در تلفیق دو عنصر مذهب و سیاست در این ادوار به لحاظ اینکه دوره ای را در بر می گیرد که از تسلط اقتدار گرایانه مذهب سنت به سوی استیلای تشیع بر ساختار حکومت صفویه در حرکت است. و نیز تشکیل حکومت شیعی مذهب قطب شاهیان در هند توسط یکی از شاهزادگان قراقویونلو و همچنین حکومت اسپندیان در عراق که اسپند میرزا در آنجا مذهب تشیع را به عنوان مذهب رسمی بین النهرین اعلام کرد از نتایج تشیع قراقویونلوها می باشد. در این پژوهش تلاش می شود تا به نقش و فعالیتهای فرهنگی و سیاسی حاکمان آن دوره در گسترش تشیع پرداخته شود.

ب) دلایل خاص انتخاب موضوع

با توجه به اینکه رشته تحصیلی کارشناسی اینجانب تاریخ بوده است و مطالعاتی در زمینه ی موضوع پژوهش و سلسله ی صفویه داشته ام و با در نظر گرفتن این مسئله که قراقویونلوها زمینه هایی را برای به قدرت رسیدن صفویه و رسمی شدن مذهب تشیع به وجود آورده اند و آثاری که از قراقویونلوها باقی مانده است نشان دهنده ی تمایلات وگرایشات شیعی آنان می باشد لذا علاقمند شدم نقش فرهنگی، مذهبی و سیاسی قراقویونلوها در گسترش تشیع را مورد پژوهش و بررسی قرار دهم.

برای این فایل تا کنون نظری ارسال نشده است

برای ارسال نظر باید عضو سایت باشید

تعداد کاراکتر مجاز:

برچسب های مرتبط


فهرست کتابخانه نسل جوان ایران

نویسندگان برتر و فعال نسل جوان ایران

تاییدیه های سایت


درگاه بانک ملت

شبکه های اجتماعی نسل جوان ایران


فن آوری های روز دنیا


آرشیو فن آوری های روز دنیا

جدیدترین اخبار سایت


پایگاه خبری نسل جوان ایران