نسل جوان ایران

علوم انسانیروان شناسی روانشناسی تربیتی

تحلیل تطبیقی مبانی فلسفی تربیت زیبایی شناسی در دیدگاه کانت و مطهری

ارسال کننده : جناب آقای رضا رحیمی
سطح فعالیت : مدیر کل
ایمیل : reza.rahimi663[@]gmail.com
تاریخ ارسال : ۱۰ تیر ۱۳۹۹
دفعات بازدید : 169
زبان نوشتاری : فارسی
تعداد صفحه : 161
فرمت فایل : word
حجم فایل : 584

قیمت فایل : 50,000 تومان
خرید فایل

امتیاز مثبت : 1
امتیاز منفی : 0

دانلود پایان نامه و مقاله
محل سفارش تبلیغات شما

زیبایی پدیده ای است که از گذشته اختلاف نظر بر سر آن وجود داشته است، برخی زیبایی را پدیده ای عینی و برخی آن را پدیده ای ذهنی می پنداشتند. هرگونه بحث علمی و قابل ‌پذیرش درباره ی زیبایی در حیطه ی زیبایی شناسی قرار می گیرد. فیلسوفان در مورد نقش تربیتی زیبایی شناسی و توجیه فلسفی آن نیز آراي متفاوتی دارند. یکی از فیلسوفانی که مباحث زیبایی شناسی را به طور گسترده مورد بررسی قرار داد، ایمانوئل کانت فرانسوی از فیلسوفان بعد از دوره ی رنسانس و اندیشه هایی متأثر از آن دوره بود. هرچند او به عنوان فیلسوف تربیتی شناخته نشده است، اما آراء او در زمینه ی تعلیم و تربیت از لحاظ ارزش شناسی در دنیای معاصر از اهمیت خاصی برخوردار است. در سویی دیگر، مطهری متفکری که اندیشه های دینی و اسلامی را مایه ی سعادت بشر می داند و به زیبایی و زیبایی شناسی و نقش تربیتی آن از بعد فطرت و الهی می نگرد و مبنای دیدگاه وی در این بُعد، همان مبنای دین و یگانه پرستی است که در اسلام وجود دارد. مطهری از معدود فلاسفه ی بزرگ اسلامی است كه به گونه‌ای نظام‌مند در باب انديشه و ابعاد مختلف فلسفی، اجتماعی، متدولوژيك دينی،كار كرده و بنيانی را گذاشته است. هرچند که دیدگاه کانت و مطهری از دو مکتب متفاوت سرچشمه می گیرد، لکن در برخی ابعاد مؤید هم هستند. لذا ما در این پژوهش با استفاده از رویکرد تحلیلی تطبیقی به بررسی دیدگاه های کانت و مطهری در حوزه ی مبانی فلسفی تربیت زیبایی شناسی و بیان وجوه افتراق و اشتراک این دو دیدگاه می پردازیم. نتایج نشان می دهد که مبانی فلسفی این دو متفکر در فطری و ذاتی بودن میل به زیبایی نزدیک به هم است، لکن دیدگاه مطهری به تربیت زیبایی شناسی دیدگاهی کاملاً الهی و دینی است، لکن با وجود اینکه کانت عقیده دارد که تعلیم و تربیت متکی بر ایمان است، دیدگاه او مبتنی بر عقل صرف و دوری گزیدن از تربیت دینی به کودکان است.

  1. فهرست مطالب

چکیده 1

فصل اول(کلیات پژوهش)2

1-1- مقدمه. 3

1-2- بیان مسئله. 5

1-3- اهمیت و ضرورت پژوهش.... 7

1-4- اهداف تحقیق.. 8

1-5- سوال های تحقیق.. 8

1-5-1- سوال اصلی.. 8

1-5-2- سوال فرعی.. 8

1-6- تعریف واژه ها و چارچوب نظری.. 8

1-7- سازماندهی پژوهش.... 9

فصل دوم(تاریخچه و مبانی نظری)10

2-1-زیبایی.. 11

2-1-1-زیبایی، واقعیتی عینی.. 12

2-1-2-زیبایی، پدیده ای ذهنی.. 13

2-1-3-زیبایی، پدیده ای رابطه ای.. 14

2-2-زیبایی شناسی.. 14

2-3-زیبایی شناسی در فلاسفه ی اسلامی.. 18

2-4-تربیت... 20

2-5-تربیت زیبایی شناسی.. 23

2-6-هنر و تربیت زیبایی شناسی.. 23

2-7-ارزش شناسی.. 30

2-8-هنر 34

2-9-پیشینه ی هنر. 38

2-10-تربیت هنری.. 39

2-11-تربیت دینی.. 40

2-12-نقش زیبایی شناسی در مؤلفه های تربیت دینی.. 44

2-13-فطرت... 46

2-14- ادبیات و پیشینه پژوهش.... 48

1-15- جمع بندی پیشینه نظری وعملی.. 50

فصل سوم(روش تحقیق)52

٣- 1- قلمرو نظری تحقیق.. 53

۳-2- روش تحقیق.. 53

۳ –3-روش و ابزار گردآوری اطلاعات... 53

3- 4-جامعه پژوهشی.. 54

3 -5-روش تجزیه و تحلیل اطلاعات... 54

فصل چهارم(یافته ها)55

4-1- مبانی ارزش شناختی زیبایی شناسی چیست؟. 56

4-2- مبانی ارزش شناختی زیبایی شناسی از نظر کانت چیست؟. 59

4-3- مبانی ارزش شناختی زیبایی شناسی از نظر مطهری چیست؟. 85

4-4- وجوه اشتراک و افتراق دیدگاه های کانت و مطهری در رابطه با مبانی فلسفی تربیت زیبایی شناسی چیست؟....... ....... 93

فصل پنجم(نتیجه گیری)112

1-5- نتیجه گیری.. 113

5-2-محدودیت های پژوهش.... 133

5-3-پیشنهادهای پژوهش.... 134

5-3-1-پیشنهادهای پژوهشی.. 134

5-3-2-پیشنهادهای کاربردی.. 134

منابع 136

کتاب 136

مقالات 141

منابع عربی.. 143

پایان نامه 144

منابع لاتین.. 145

Abstract146

 

تعلیم و تربیت یكی از مهم ترین و اساسی ترین موضوعاتی است که در طول تاریخ مورد توجه جوامع بشری بوده است. «با علم به اینکه هر برنامه ی تربیتی بر اساس مبانی نظری خاصی بناشده، وضوح بخشیدن به مبانی آن جهت شناخت دقیق و بهتر برنامه، ضرورت می یابد. بر این اساس اصول و روش هایی که در تعلیم و تربیت مورد استفاده قرار می گیرند، از مبانی مختلفی سرچشمه می گیرند و انواع و اقسامی برای این مبانی می توان در نظر گرفت.»(فتحی،2002: 26) بنا بر اسناد و منابع معتبر می توان گفت که مبانی تعلیم و تربیت به طورکلی در قالب؛ مبانی فلسفی، مبانی جامعه شناختی و مبانی روان شناختی و ... قابل طبقه بندی است. منظور از مبانی فلسفی آن دسته از عوامل و نیروهای فلسفی است که بر فرآیند تدوین اهداف و مقاصد و تعیین وسایل و ملزومات اثر می گذارد. گذشته از این، مبانی فلسفی نقش پالایشگری اهداف و مقاصد برنامه درسی را نیز بر عهده دارد. زیرا باورها و پنداشت های فلسفی یک جامعه مانند فیلتر، اهداف تعلیم و تربیت استخراج شده توسط برنامه ریزان را پالایش می کند و آن دسته از اهداف و مقاصدی که با فلسفه حاکم همخوانی داشته باشد، جایز و روا می شمرد.(همان)

یكی از ابعاد تربیتی که همیشه مورد توجه جوامع بشری بوده تربیت از طریق هنر و سوار کردن تربیت بر محمل هنر است. هنر بستری منحصر به فرد برای رسیدن به اهداف بسیار مهم در تربیت اجتماعی است که اثرات متعدد روانشناختی و تربیتی آن مانند رشد فكری و شناختی، خلاقیت، رشد اخلاقی و شكل گیری هویت فرهنگی، تحولی ماندگار در شخصیت مخاطب ایجاد می کند. لذا وابستگی میان هنر و تربیت چنان است که برخی صاحب نظران معتقدند هنر پایه ی اصلی و اساس تربیت است. زیرا عقل و احساس را متحد، تخیّل را تحریك و محیط را دگرگون می کند و پس از آنکه دستاوردهای مادی انسان ها فراموش می شود، هنر به منزله نماد نگرش های معنوی و شاهدی بر جستجوی بشر برای به دست آوردن جاودانگی باقی می ماند(مایر[1]،1374: 599)

در یک مرور کلی و مختصر می توان گفت رویکرد هاي زیبایی شناسانه در تعلیم و تربیـت معاصـر از فلسفه یونانی سرچشمه می گیرد و با نگاه تردید آمیز افلاطون نسبت بـه نقـش هنـر در تربیت شـروع شده و بر سنت کلاسیک یا سنت رئالیستی، که بر هنر به عنوان تقلید یا بازنمایی تأکید دارد، مبتنی است. این دیدگاه بحث برانگیز است، هرچند افلاطون هنر را یک غریزه طبیعی برا ي بروز عواطف می دانست، استدلال او همیشه به نفع برتري تربیت عقلانی و تبعیت تربیت زیبایی شـناختی از تربیت اخلاقی است. ارسطو نیز همچون افلاطون هنرهاي زیبا را دارا ي ماهیت تقلیدي می دانـد. هرچنـد ارسطو دیدگاه افلاطون را در زمینه هنر به عنوان رونوشت نمی پذیرد، اما عقیده دارد کـه هنرمند به درون عنصر آرمانی یا کلی اشیا نفوذ کرده و آنگاه آن را به شکل عینی مـورد تقلید یـا نمایش قرار می دهد. ارسطو اظهار می داشت که در هنرها یک ارزش اخلاقی و تربیتی وجـود دارد ولـی ابـن امـر موجب نمی شود که وي جنبه تفریحی آن را نادیده بگیرد. نظریه ی ارسطو درباره هنر، مفهوم مهم تخلیـه هیجانی را شامل می شود، که عده ی زیادي آن را داراي دلالت هاي تربیتی عمیق می دانند.(الیاس[2]،1955)

آرمان تعلیم و تربیت در گذر زمان از قدیمی ترین ایام تاکنون دگرگونی هایی یافته است. تنوع نظرات در فلسفه ی تعلیم و تربیت متأثر از ذهنیت فیلسوفان و متفکران، جهان بینی و ایدئولوژی حاکم بر جامعه و شرایط فرهنگی و اجتماعی در هر روز گاری می باشد. بدیهی است هر متفکری به یکی از ابعاد وجودی انسان نگریسته و آرمان نهایی را در جهت تحقق آن بعد بخصوص طراحی و ارائه کرده است. از این رو به منظور دستیابی به فلسفه ی تربیتی فراگیر باید تمام ابعاد وجود انسان در نظر گرفته شود به طوری که آن اهداف تأمین شود و رشد و بالندگی شخصیت آدمی را تحقق بخشد و موجبات، احساس تکلیف و مسئولیت در برابر جامعه بشری و قادر متعال را فراهم ساخته و به کمال معنوی و روحی او بینجامد به طوری که کمال و سعادت دنیوی و اخروی او را در بر داشته باشد. در این میان می توان از امانول كانت به عنوان یک اندیشمند و فیلسوف که آراء و نظرات او در زمینه ی فلسفه تربیتی در مجامع علمی از اهمیت بالایی برخوردار است نام برد. (گلستانی:۱۳۷۸، ۹۸) در واقع، فیلسوفی که تلاش کرد تا ذهنیت و عینیت، ماده و صورت و تقلید و اظهار را بـا هم تلفیق کنـد امانوئل کانت بود، که بدین منظور هنر را به عنوان قلمرویی مستقل مطرح کرد.

تلاش کانت و سایر اندیشمندان عصر روشنفکري این بود که نشان دهند انسان ها به واسطه ی اعمال نیروي ذهنی خود بر روي اشیاي مادي شخصیت خویش را می سازند. این بینش که اشخاص معرفت خویش را می سازند، احساسات خود را کنترل می کنند و تاریخ خود را می سازند، ما را به این نظریه زیبایی شناختی می رساند که هنر، کار خلاّقی است که ماهیت واقعی جدید خود را اظهار می دارد.(علیق، 1390 :5) كانت همچون سایر فلاسفه ی هم عصر خود عالم علوم طبیعی بوده و به نیکی اصول و روش های علمی را می شناخت و درست به همین دلیل محدودیت های آن را نیز می دانست کانت می دانست که علم نمی تواند به مسایلی فراتر از تجربه پاسخ گوید.(ماهروزاده : ۱۳۸۳، ۱۳۰)

در این میان متفکری اندیشمند از شرق ظهور نمود که توانست با آراء و عقاید خود پاسخی محکم به مادیون، لیبرالیستها و........ بدهد. او توانست با استفاده از فلسفه ی اسلامی که بر محور دینی و الهی استوار بود نظریات جدیدی در زمینه انسان و کمالات او ارائه نماید، مطهری که در زمینه ی امور تربیتی در جهان اسلام به عنوان یک مغز متفکر، شناخته می شود در مدت عمر کوتاهش توانست نظریات مختلف و گوناگونی را طرح و ارائه نماید به گونه ای که امروزه نیز از نظریات او به عنوان نظراتی منسجم و علمی یاد می نمایند.(موسوی، 1390: 9) مطهری یکی از اندیشمندان مسلمان که با افکار و عقاید خویش، مواجهه ی علمی با افکار غربی را سرلوحه ی کار خود قرار داد، در عرصه ی معارف دینی و فلسفی، به مواجهه با تفکرات و اصول مارکسیستی و لیبرالیستی پرداخت، به اعتقاد برخی دیدگاه های وی توانست تحولاتی مناسب و تاثیرگذار در جامعه ایجاد نماید.

 

[1] .Mayer

[2] .Elias

برای این فایل تا کنون نظری ارسال نشده است

برای ارسال نظر باید عضو سایت باشید

تعداد کاراکتر مجاز:

برچسب های مرتبط


فهرست کتابخانه نسل جوان ایران

نویسندگان برتر و فعال نسل جوان ایران

تاییدیه های سایت


درگاه بانک ملت

شبکه های اجتماعی نسل جوان ایران


فن آوری های روز دنیا


آرشیو فن آوری های روز دنیا

جدیدترین اخبار سایت


پایگاه خبری نسل جوان ایران