نسل جوان ایران

هنرهنرهای پژوهشی و صنایع دستیصنایع دستی

تحقبق در باره خاتم کاری

ارسال کننده : جناب آقای احسان شاهین صفت
سطح فعالیت : نویسنده
ایمیل : ehsan_shahin[@]yahoo.com
تاریخ ارسال : ۱ مهر ۱۳۹۵
دفعات بازدید : 1288
زبان نوشتاری : فارسی
تعداد صفحه : 27
فرمت فایل : word
حجم فایل : 128 kb

قیمت فایل : 5,000 تومان
خرید فایل

امتیاز مثبت : 0
امتیاز منفی : 0

دانلود پایان نامه و مقاله
محل سفارش تبلیغات شما

يكي از مسايلي كه از ديرباز، در شناساندن كشور ما به جهانيان تاثير بسزايي داشته و نام ايران و ايرانيان را در سراسر گيتي بلند آوازه ساخته است هنرهاي ملي ما و آثار ارزنده‌اي است كه زاييده دستهاي هنر‌بار و انديشه‌هاي پر ايمان هنرمندان ايراني است. هنرهاي ملي ايرانيان كه هر كدام به نوبه خود داراي ارزش خاصي مي‌باشند عبارتند از: خاتم‌كاري- منبت‌كاري- قالي‌بافي- زري‌بافي- كاشي‌سازي- ميناكاري- تذهيب‌كاري- مينياتورسازي و فنون مختلف ديگر كه امروز مورد توجه و استقبال مردم جهان قرار دارد و براي هر يك از آنها اعتبار و اهميت خاصي قايل ميباشند.

... سفيران شخصيت و پيام از ژرفناي انديشه و فرهنگ نياكان يك ملت پويا و خلاق، تاريخ بشريت را در ذهن ملت ها ماندگار مي كنند آنان هنرمندان صنايع سنتي- دستي ايران زمين اند.

اغليان شوق و شور و پشتكار خالقان اين آثار هنري آنگاه به ساحل آرامش فرومي نشيند كه استقبال جهاني را شاهد باشد. ليكن اين، همه اميد آنها نيست. حمايت هاي متنوع مسئولان در كاهش كاستي ها و تأمين نيازهاي حرفه اي و حقوقي آنان، سويه مهم و حياتي ديگر است... بسترسازي هاي سهلتر و ايمني بخش تر در صنايع دستي كشورمان همت والاتر مسئولان ذي ربط را طلب مي كند. اين الزام طي دو سه دهه اخير و همچنان به مرور آنگونه كه بايد نبوده است اگر مي بود صنايع دستي ما كه در بخش هايي به سزا حرف اول را در پهنه جهاني مي زده است، اكنون باريزش و يا عقب ماندگي دست و پنجه نرم نمي كرد.

... هفتاد قرن سابقه توليد صنايع دستي كشورمان به تحليل ديگر يك شگفتي ديگر را در ذهن هر انسان ايراني برمي تاباند و آن اينكه: اينك در چم و خم بازاريابي حتي در چارديواري جامعه خودمان دنبال نشاني و مشتري مي گرديم. در بيشتر خانه ها و در خيل خانواده ها كمتر نمونه اي از صنايع دستي سراغ است. صدها وسيله و اثاثيه مورد مصرف و نياز زندگي در قالب صنايع دستي در كشورمان توليد مي شود

.1 انواع چوب مانند فوفل، عناب، افرا، بقم، چنار، آبنوس، نارنج
2. استخوان مانند استخوان شتر و اسب

3. صدف

4. مفتولهاي فلزي از جنس برنج و در برخي موارد نقره

5. نخ پرك

6. سريشم و لاك

مقدمه

خاتم، هنر آراستن سطح اشياء چوبي، به صورتي شبيه موزاييك با مثلثهاي كوچك، سه پهلو برابر يا دو پهلو برابر چوبي، استخواني يا فلزي است كه لااقل از حدود 400 سال پيش به اين سو، در برخي از شهرهاي كشورمان و بيشتر در شيراز و اصفهان رواج داشته ودارد. كهن‌ترين نمونه‌هاي خاتم كه تاكنون به دست ما رسيده، از دوره صفويه است، ولي آثار و مداركي نيز به دست آمده كه نشان مي‌دهد اين هنراز زمان ديلميان در كشورمان وجود داشته است.

خاتم سازي از جمله صنايع دستي است كه توليد آن درسطح جهاني،‌ منحصر به ايران است،‌ زيرا اگر چه در برخي ازكشورها نظير سوريه و لبنان، كارهايي ازنوع موزاييك ساخته مي‌شود، كه به خاتم شباهت دارد، ولي در حقيقت اين هنر از آن ايران است و براساس مدارك موجود، زادگاه آن نيز شهر شيرازبوده است.

درسالهاي پس ازپيروزي انقلاب اسلامي ايران، خاتم سازي رشد و شكوفايي بيشتري يافته و هنرمندان خاتم ساز شيرازي، اصفهاني، گلپايگاني و تهراني در توليد آثار باارزش خاتم و توسعه موارد مصرف اين «هنر ـ صنعت» سعي وافر و اهتمام شايسته داشته‌اند.

 

 

 

 

 

فرهنگ دهخدا خاتم را نشاندن پاره هاي استخوان با نقش و رنگار در چوب تعريف كرده است. در كتاب صنايع اسلامي در مورد هنر خاتم سازي چنين نوشته شده است : « از صنايعي است كه به خاور ميانه نسبت داده مي شود. تزئين اسباب و اثاثيه، صندوق، جعبه و ساير اشيائي كه با طرح هاي هندسي، مركب از قطعات كوچك چوب، عاج، استخوان يا صدف تزئين يافته است.

اين صنعت از زمانهاي بسيار دور در مشرق زمين مرسوم بوده و يونانيها و روميها نيز آنرا اقتباس كرده اند. در فرهنگ مصور اصطلاحات هنر ايران خاتم اين گونه تعريف شده است: هنر آراستن سطح اشياء به صورتي شبيه موزائيك، با مثلث هاي كوچك و طرح هاي گوناگون كه همواره به صورت اشكال منظم هندسي بوده و اين اشكال را با قرار دادن مثلث هاي كوچك در كنار هم نقش بندي مي كنند. هر چه مثلث ها ريز تر و ظريف تر باشد، خاتم مرغوب تر است.
اين هنر در عهد استيلاي مغول بر اسران، از كشور چين به ايران آمد و خاتم سازان ايراني به مرور زمان، با اعمال تغيير و تنوع در خاتم پيچي و اضافه نمودن رنگهاي مختلف چوب و انواع فلز و تغيير شكل هندسي آن از مقطع به مثلث، تحول زيادي در آن ايجاد نمودند.
قابل ذكر است كه قبل از حمله مغول، نوعي خاتم در ايران رايج بوده كه از نمونه هاي آن خاتم منبر مسجد جامع عتيق شيراز مي باشد.
در دوره صفويه اين هنر در اصفهان مورد توجه قرار گرفت و پيشرفت زيادي كرد. از شاهكارهاي خاتم، در اين دوره مي توان صندوق مرقد امام موسي كاظم ( ع ) صندوق مرقد امام حسن عسگري (ع) و ضريح حضرت سيد علاء الدين حسين در شيراز، و خاتم بقعه شاه نعمت اله ولي در ماهان كرمان كه از كهن ترين آثار است، نام برد. در دوره زنديه اين هنر در شيراز رونق بسيار يافت و هنرمندان شيرازي آثار با ارزشي چون صندوق مقبره حضرت زينب (س) را به وجود آورده اند.

برای این فایل تا کنون نظری ارسال نشده است

برای ارسال نظر باید عضو سایت باشید

تعداد کاراکتر مجاز:

برچسب های مرتبط


فهرست کتابخانه نسل جوان ایران

نویسندگان برتر و فعال نسل جوان ایران

تاییدیه های سایت


درگاه بانک ملت

شبکه های اجتماعی نسل جوان ایران


فن آوری های روز دنیا


آرشیو فن آوری های روز دنیا

جدیدترین اخبار سایت


پایگاه خبری نسل جوان ایران