نسل جوان ایران

علوم انسانیزبان و ادبیات فارسی ادبیات فارسی محضتاریخ ادبیات

پند و اندرزهای نظامی در پنج گنج

ارسال کننده : جناب آقای رضا رحیمی
سطح فعالیت : مدیر کل
ایمیل : reza.rahimi663[@]gmail.com
تاریخ ارسال : ۲۷ اسفند ۱۳۹۶
دفعات بازدید : 2188
زبان نوشتاری : فارسی
تعداد صفحه : 139
فرمت فایل : word
حجم فایل : 1.10mb

قیمت فایل : 30,000 تومان
خرید فایل

امتیاز مثبت : 0
امتیاز منفی : 0

پایگاه مقاله نسل جوان ایران

پژوهش پیش رو تلاش دارد تا جایگاه پند و اندرز در آثار نظامی را مورد بررسی قرار دهد، و با توجه به نتایج به دست آمده از این مطالعات، نظامی در هیچ یک از آثار خود از این کار غافل نشده و همواره در حال موعظه دادن مخاطبان می باشد. بر خلاف آنچه همگان می پندارند، تنها مخزن الاسرار پند و اندرز های این شاعر بزرگ را در بر می گیرد، نظامی حتی در منظومه های«خسرو و شیرین»و«لیلی و مجنون»که آثاری عاشقانه هستند به پند دادن پرداخته است. هدف از انجام این پژوهش بررسی دقیق پند و اندرز در خمسه نظامی گنجه ای می باشد که نتایج حاصل به خوبی این فرضیه را به اثبات می رساند که شاعر از عهده ی کار خود در هر پنج اثر، به خوبی بر آمده است. موضوعاتی که ایشان مخاطب خود را به آنها سفارش می کند، از کلی ترین مسائل مانند خداشناسی ، تا جزیی ترین موارد مانند: نصیحت پذیری از عالمان را در برمی گیرد. همچنین مخاطبینی که نظامی آن ها را مورد خطاب قرار می دهد هم بسیار گسترده هستند، او گاهی خود را، گاهی پادشاه زمانه را و گاهی همه انسان ها را پند می دهد. نظامی نه تنها یک شخصیت ادبی است بلکه یک شخصیت بزرگ مذهبی نیز هست که به وسیله اندرزهایش که نوعی امر به معروف و نهی از منکر هستند، سعی دارد انسان را به مقام والای خود متوجه سازد.

واژگان کلیدی: ادبیات تعلیمی، نظامی، پنج گنج، پند و اندرز، مبانی اخلاقی

چکیده:1

فصل اولکلیات پژوهش... 2

1-1-مقدمه. 3

1-2-بیان مسئله. 4

1-3- اهمیت و ضرورت تحقیق.. 6

1-4-اهداف تحقیق (شامل اهداف علمی، کاربردی، آرمانی و ضرورت های خاص انجام تحقیق). 8

1-5- سوالات تحقیق.. 8

1-6- فرضیه ها8

1-7- چگونگی انجام تحقیق.. 9

1-7-1 نوع روش تحقیق.. 9

1-7-2- روش گردآوری اطلاعات: (میدانی، کتابخانه ای و غیره ). 9

1-7-4- روش تجزیه و تحلیل اطلاعات.. 10

1-8- محدودیت ها10

1-9- پیشینه تحقیق.. 10

فصل دومتعاریف.. 11

2-1- مقدمه. 12

2-2- انواع شعر تعلیمی.. 13

2-3- تقسیم بندی پند و اندرز. 13

2-4- شیوه‌ های مختلف بیان پند و نصیحت در تاریخ بیهقی.. 16

2-4-1- پند و اندرز و نصیحت پدرانه. 16

2-4-2- پند و اندرز و نصیحت بندگانه. 16

2-4-3- پند و اندرز و نصیحت مشفقانه. 17

2-4-4- پند و اندرز و نصیحت و مشاوره18

2-4-5- پند و اندرز و نصیحت و قبول تهمت.. 19

2-4-6- پندو اندرز و نصیحت مصلحت‌آمیز. 19

2-4-7- پند و اندرز و نصیحت همتایان. 20

2-4-8- نصیحت ابلیس‌وار. 20

2-5- نخستین شاعران حِکمت ، تعلیم، پند و اندرز. 20

فصل سومزندگی نامه نظامی گنجه ای.. 23

3-1-زندگی نامه نظامی گنجه ای.. 24

3-2- والدين و انساب.. 25

3-3-تحصيلات رسمي و حرفه اي.. 25

3-4- استادان و مربيان. 26

3-5-همسر و فرزندان. 26

3-6- وقايع ميانسالي.. 27

3-7- وضعیت اجتماعی عصر نظامی.. 27

3-8- همفكران وی.. 30

3-9- آرا و گرايشهاي خاص :31

3-10- مذهب و مسلک:31

3-11- معلومات.. 33

3-12- نحوه ارائه ی آثار. 33

3-13- آثار نظامی:34

3-14-وفات.. 35

3-15- زادگاه و مدفن:36

فصل چهارمپنج گنج نظامی گنجه ای.. 38

4-1- پند و اندرز در مخزن الاسرار:39

4-1-1- پرهیز از عیب جویی.. 39

4-2-پند و اندرز در خسرو و شیرین:48

4-2-1-ریاضت کشیدن. 49

4-2-2-لزوم حضور شاعر در شعر خود. 50

4-2-3- کم گویی و گزیده گویی.. 50

4-2-4- نظامی و مداحی.. 51

4-2-5-دروغ در شعر. 51

4-2-6-نصیحت پذیری از عالمان. 52

4-2-7-وظایف پادشاه آرمانی از دید نظامی.. 53

4-2-7-1-رسیدگی به دادخواهی متظلمان. 53

4-3- پند و اندرز در کتاب لیلی و مجنون:56

4-3-1-دوری از غم خوردن در دنیا:56

4-3-2- ترک دنیا58

4-3-3-پندنامه فرزند. 59

4-3-5- سفارش به پی بردن به وجود خدا، از راه دقت در آفرینش:66

4-3-6-پندهایی درتعامل انسان ها با یکدیگر. 67

4-3-6-1- در دوری از عهد شکنی.. 67

4-3-6-2- در سفارش به بخشندگی.. 68

4-3-6-3- در سفارش به نیکی.. 68

4-3-7-1 در سفارش به افتادگی.. 69

4-3-7-2-در سفارش به ظلم ستیزی.. 70

4-3-7-5-تسلیم در برابر قضای الهی.. 72

4-3-7-6-سفارش به ترجیح دادن خواست خدا بر خواست خود. 73

4-3-7-7-در دوری از ناامیدی و سفارش به صبر و پیروی از خرد:74

4-3-7-8-سفارش به خندیدن به جا :74

4-3-7-9-سفارش به غنیمت شمردن حال و از دست ندادن فرصت:75

4-3-7-10-سفارش به مرگ قبل از مرگ طبیعی.. 76

4-3-7-11-سفارش به باز دادن وام دنیا76

4-4- بررسی پند و اندرز در هفت پیکر. 76

4-4-1-ﺧﺪا ﺷﻨﺎﺳﯽ و ﺧﺪا ﺟﻮﯾﯽ.. 82

4-4-2- ﻋﺪل ﮔﺮاﯾﯽ و ﻇﻠﻢ ﺳﺘﯿﺰي.. 85

4-4-3- ﺧﺮد ورزي و ﺧﺮد ﮔﺮاﯾﯽ.. 90

4-4-4-ﺗﻮﺻﯿﻪ ﺑﻪ ﻓﺮاﮔﯿﺮي ﻋﻠﻢ و ﻫﻨﺮ. 91

4-4-5-ﺗﺮك ﺣﺮص و ﻃﻤﻊ ِدﻧﯿﺎ و ﺗﻌﻠّﻘﺎت آن و ﺑﯽ اﻋﺘﺒﺎري ﺳﯿﻢ و زر. 92

4-4-7-ﻧﯿﮏ اﻧﺪﯾﺸﯽ و ﻧﯿﮑﻨﺎﻣﯽ.. 101

4-4-9- اﻫﻤﯿﺖ ﺗﻼش و ﮐﻮﺷﺶ.. 104

4-4-11- ﻣﻨﺎﻋﺖ ﻃﺒﻊ و ﺑﺨﺸﺶ واﺣﺴﺎن. 106

4-4-12-ﻣﻨﺎﺟﺎت ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﻗﺤﻄﯽ.. 107

4-4-13-ﺗﻮﺻﯿﻪ ﺑﻪ راﺳﺘﮕﻮﯾﯽ.. 107

4-4-14- ﺗﻮﺻﯿﻪ ﺑﻪ ﮐﻢ ﺧﻮري و ﮐﻢ ﺧﻮاﺑﯽ و ﻋﻮاﻗﺐ ﮐﻢ ﻓﺮوﺷﯽ.. 107

4-4-15- ﺗﺎﺛﯿﺮ دﻋﺎ و ﻧﻔﺮﯾﻦ ﻧﻈﺎﻣﯽ دﻋﺎ و ﻧﻔﺮﯾﻦ. 108

4-5-بررسی پند و اندرز در اسکندر نامه. 108

4-5-1-پند واندرز در شرفنامه. 108

4-5-1-1-در مورد زیاد شنیدن و کم گفتن:109

4-5-1-2-درباره روبه رو شدن با مصائب و فلاکت ها:109

4-5-1-3-و نیز در کسب نیکنامی:109

4-5-1-4-درباره تعادل دخل و خرج. 110

4-6-1-ﭘﻴﺪاﻳﺶ دﻳﺪﮔﺎه ﻫﺎي ﺗﻌﻠﻴﻤﻲ در ﺣﻜﻤﺖ ﻳﻮﻧﺎن ﺑﺎﺳﺘﺎن. 113

4-6-2-دﻳﺪﮔﺎه ﻫﺎي ﻣﺸﺘﺮك.. 115

4-6-2-1-ﭘﺮﻫﻴﺰ از ﺣﺮص و آز:115

4-6-2-2-ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺑﺮ ﻟﺰوم ﺻﺒﺮ وﺷﻜﻴﺒﺎﻳﻲ:115

4-6-2-3-آﻳﻴﻦ و ﺷﺮاﻳﻂ دوﺳﺖ ﻳﺎﺑﻲ:116

4-6-2-4- ﻧﻜﻮﻫﺶ ﺗﻦ آﺳﺎﻧﻲ و ﺳﻔﺎرش ﺑﻪ ﻛﺎر و ﺗﻼش.. 117

4-6-2-5- ﻗﻀﺎو ﻗﺪر. 117

4-6-2-6-هشدار به حقیقت مرگ.. 118

فصل پنجمنتیجه گیری.. 119

-1-5 آﻧﭽﻪ ﻛﻪ از اﻳﻦ ﭘﮋوﻫﺶ درباره آثار نظامیﺣﺎﺻﻞ ﻣﻲﮔﺮدد اﻳﻦ اﺳﺖ:120

منابع:125

Abstract128

آثار نظامی گنجه ای به مثابه منشوری است که از زوایای مختلف قابل بحث و بررسی است. یکی از این زوایا که تاکنون به آن پرداخته نشده است.«پند و اندرز در پنج گنج نظامی»می باشد. این موضوع ریشه درافکار،احساسات و عقاید نظامی دارد.از آنجایی که در جوامع ابتدایی،پادشاهان و فرمانروایان مجریان عدالت محسوب می شدند،حکیمان و اندیشمندان همواره تلاش نموده اند تا شیوهها و راه های برقراری عدالت را در آثاری چون سیاست نامه ها،اندرزنامه ها و...در قالب اندرزگویی به فرمانروایان وقت آموزش دهند و چون اهرمی بازدارنده در ظلم و ستم بی حد و حصر پادشاهان و حاکمان خود کامه عمل نمایند.

پادشاهانی که از قدرت نامحدودی برخوردار بوده اند و خود را در برابر رفتارهایشان نسبت به جامعه پاسخگو نمی دیده اند.در این میان اندرزگویی در قالب داستان جایگاه ویژه ای داشته است که از روزگاران دور ملایم طبع ایرانیان واقع شده است.یکی از شاعرانی که از این شیوه برای بیان مساثل اجتماعی بهره برده نظامی گنجه ای است.او با آگاهی کامل از اندیشه های فیلسوفان و حکیمان در مورد فرمانروای آرمانی و جامعه ی ایده آل به طرح ریزی شخصیت های داستانهایش می پردازد.نظامی در تمامی آثار خویش ،به دنبال حکمرانی عادل و جامعه ی آرمانی عاری از ظلم و ستم بوده است.از آنجا که دستیابی به حکمران عادل و جامعه عاری از ظلم و ستم،در واقعیت ممکن نیست.لذا نظامی،حکمران و جامعه ی آرمانی را با آفریدن اسکندر خیالی و شهر نیکان،به شکلی خیالی خلق می کند.مخزن الاسرار،شرح جامعه و روزگار واقعی نظامی با تمام ظلم ها و بدی ها ی آن است: مدینه جاهله اسکندر نامه، شرح جامعه و زندگی آرمانی عاری از ظلم و ستم است: مدینه فاضله و....

برای این فایل تا کنون نظری ارسال نشده است

برای ارسال نظر باید عضو سایت باشید

تعداد کاراکتر مجاز:

برچسب های مرتبط


فهرست کتابخانه نسل جوان ایران

تاییدیه های سایت


درگاه بانک ملت

شبکه های اجتماعی نسل جوان ایران


فن آوری های روز دنیا


آرشیو فن آوری های روز دنیا

جدیدترین اخبار سایت


پایگاه خبری نسل جوان ایران

مقالات برتر و منتخب کاربران