نسل جوان ایران

علوم انسانیحقوقحقوق ثبت

سمینار بررسی حریم خصوصی افراد در حقوق ایران و فقه امامیه

ارسال کننده : جناب آقای رضا رحیمی
سطح فعالیت : مدیر کل
ایمیل : reza.rahimi663[@]gmail.com
تاریخ ارسال : ۳۰ دی ۱۳۹۶
دفعات بازدید : 2916
زبان نوشتاری : فارسی
تعداد صفحه : 60
فرمت فایل : word
حجم فایل : 140kb

قیمت فایل : 7,000 تومان
خرید فایل

امتیاز مثبت : 0
امتیاز منفی : 0

پایگاه مقاله نسل جوان ایران

حریم خصوصی یکی از ارزشمندترین مفاهیم نظام های حقوقی توسعه یافته است.حق بر حریم خصوصی در زمره مهم ترین حقوقی است که ارتباط تنگاتنگی با کرامت انسانی دارد. هدف آن تعالی شخصیت انسان و به دیگر سخن تکریم تمامیت مادی و معنوی انسان است.حریم خصوصی با استقلا و آزادی انسان ها و حق بر تعیین سرنوست برای خود ارتباط وثیق دارد.زیرا فضای لازم برای رشد و تکامل شخصی افراد را فراهم ساخته و از ابزار شدن انسان ها جلوگیری می کند .به انسان ها امکان می دهد تا اهداف و غایات خصوصی خود را تعقیب کنند و عرصه ای برای ابراز احساسات و عواطف درونی خود داشته باشد.همچنین حریم خصوصی یکی از اصول سازمان بخش جامعه مدنی است که امکان شکوفایی انجمن ها و تشکلات خصوصی را فراهم می سازد.لزوم حمایت از حریم خصوصی و عدم مداخله در امور خصوصی دیگران یکی از آموزه های مهم اسلام نیز می باشد. با توجه به اینکه نظام حقوقی ایران منبعث از احکام فقهی است، مبانی حمایت از حریم خصوصی را می­توان در فقه اسلام جست و جو کرد. حق برحریم خصوصی در نظام اسلامی با مبانی مستحکمی از جمله لزوم رعایت کرامت انسانی و جلوگیری از عادی شدن و شیوع بدی‌ها و قواعدی از جمله قاعده احترام مال مردم، قاعده تسلیط، اصاله الصحه و اصاله الاباحه مورد حمایت قرار گرفته است تا فضای لازم جهت رشد و شکوفایی استعدادهای افراد را فراهم سازد.ما در این پژوهش تلاش داریم تا حریم خصوصی افراد در حقوق ایران و فقه امامیه مورد بررسی قرار دهیم.

 

واژگان كليدي:

حریم خصوصی ـ تجسس ـ شنود ـ تمامیت جسمانی ـ داده های شخصی

فهرست مطالب:

چکیده :1

فصل اولکلیات تحقیق.. 2

1-1- بیان مسئله. 3

1-2- ضرورت انجام تحقیق. 6

1-3- سوالات تحقیق. 7

1-4- فرضیه های تحقیق. 7

1-5- اهداف انجام تحقیق. 8

1-6- نوع روش تحقیق. 8

1-7- سازماندهی پژوهش.. 8

فصل دومتعريف مفاهیم و مبانی نظری.. 9

2-1- مفهوم‌ حريم‌ خصوصي‌. 10

2-2- مباني مـمنوعيت نـقض حريم خصوصي. 15

2-3- ارزش هاي اخلاقي‌. 17

2-4- حریم خصوصی در آیات قرآن‌ و سنت‌ اسلامی. 19

2-4-1‌- ممنوعیت‌ تجسس‌ و تحسس و تفتیش.. 21

2-4-2- ممنوعیت سوء ظن. 25

2-4-3- ممنوعیت ورود به‌ منازل‌ بدون إستیذان. 27

2-4-4- ممنوعیت استراق سمع و بصر. 29

فصل سومحمایت از حریم خـصوصی در حقوق موضوعه ایران‌ و فقه اسلامی.. 30

3-1- حمایت از حریم خـصوصی در حقوق موضوعه ایران‌. 31

3-1-1- مـبانی اسلامی نظام حقوقی ایران‌. 31

3-1-2- قانون اساسی‌. 32

3-1-3- قانون آئین دادرسی کیفری.. 36

3-1-4- قانون مجازات اسلامی. 46

3-1-4-1- ماده 570. 46

3-1-4-2- ماده‌ 572. 47

‌3-1-4-3-‌مـاده 574. 47

3-1-4-4-ماده 575. 48

3-1-4-5- ماده‌ 580. 49

3-1-4-6-طبق‌ ماده 691:49

3-1-4-7-مـاده 691. 50

3-1-4-8- مـاده 582. 50

3-1-4-9-ماده 604. 50

3-1-4-10-‌ ماده 648. 51

نتیجه گیری :51

منابع. 54

 

برای درک صحیح دیدگاه اسلام در قبال حریم خصوصی و حمایت از آن، لازم است به این نکته مبنائی در حقوق اسلام توجه گردد که نگاه به جرم، مجازات و کیفر با سایر مکاتب حقوقی و فلسفی بسیار متفاوت است. اساساً امور مبنائی در جهان‌بینی اسلام، نظیر جایگاه انسان در نظام خلقت، هدف از خلقت، شیوه خلقت و نفخه روح الهی در انسان، وظیفه و تکالیف او را در عرصه حیات، کرامت، و شأن والا و منزلت خاص او و نظائر آن، در نظام حقوقی اسلام تأثیرگذار و تعیین کننده است. مسلماً بدون توجه به مبانی اعتقادی و فکری یک نظام جامع و مکتب عقیدتی که برای تمامی زوایای زندگی دنیوی و اخروی بشر، تعالیم و دستورات کامل، مرتبط و به هم تنیده‌ای دارد، نمی‌توان در درک و استنباط مقررات اجتماعی مبتنی بر آن موفق بود. از جمله مبانی تأثیرگذار در نگاه اسلام، اعتقاد به حیات اخروی و پاداش و عقاب اعمال پس از مرگ است. تبیین اعمال در دایره احکام خمسه تکلیفیه و تعیین عقوبت دنیوی و اخروی برای اعمال حرام در تدوین سیاست جنائی اسلام، اهداف کیفر، روش‌های پیشگیری و اعمال مجازات تعیین کننده است. این موارد همگی با اهداف کلی دین اسلام و خلقت انسان هم‌سو می‌باشد. بنابراین باید توجه نمود که هنگام بحث در مسائل مختلف علوم انسانی اعم از سیاسی، فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و به ویژه حقوقی چنانچه مطالب بدون التفات به زیربناهای عقیدتی و اصلی و صرفاً به صورت انتزاعی مطرح گردد، قطعاً استنتاج صحیحی به دنبال نخواهد داشت. در بحث حاضر طرح هر یک از عناوین ذکر شده مستلزم پژوهش مستقلی است. با مفروض دانستن مباحث زیربنائی و عقیدتی از جمله معاد، متذکر می‌شویم که اسلام در نگاه به جایگاه انسان در نظام خلقت، او را محدود به حیات مادی و دنیوی نمی‌داند و به عنوان مخلوق خداوند که از روحش در او دمیده و شأن خلیفه الهی را به او عطا نموده، حرمت شدیدی برای جان، حیثیت و مال او قائل است. حریم خصوصی نیز به لحاظ ارتباط با شخصیت و آبروی وی دارای اهمیّت ویژه‌ای می‌باشد. ملاحظه می‌گردد که ورود در بحث با چنین نگاهی به انسان، با نگاهی که حریم خصوصی را صرفاً بر پایه‌های آزادی انسان و یا حداکثر مبتنی بر حقوق بشر بداند، بسیار متفاوت است. از سوی دیگر، اسلام حفظ دین، احکام الهی، اجرای حدود و مقررات کیفری را به عنوان یک ضرورت و امر واجب شرعی تلقی می‌نماید. به همین ترتیب هنگام تبیین دیدگاه اسلام در امور دیگر نظیر نقش دولت در جامعه، چگونگی و میزان مداخله در امور خصوصی، اخلاق، حریم خصوصی و خلوت اشخاص، باید همچنان مبانی و اهداف ذکر شده را مدنظر قرار داد.

به طور کلی می توان بیان داشت حریم خصوصی یکی از ارزشمندترین مفاهیم نظامهاي حقوقی توسعه یافته است. حق بر حریم خصوصی در زمره ي مهمترین حقوقی است که ارتباط تنگاتنگی با کرامت انسانی دارد؛ لذا حمایت از شخصیت انسانی مستلزم حمایت از حریم خصوصی است. حریم خصوصی با آزادي و استقلال انسان و حق بر تعیین سرنوشت براي خود نیز ارتباط ملازمی دارد؛ زیرا فضاي لازم براي رشد و تکامل شخصی افراد را فراهم می کند. (انصاری، 1383: 2) حریم خصوصی که یکی از مصادیق حقوق بشر است باید مانند سایر حقوق اولیه هر فرد انسانی مورد حمایت و حفاظت قرار گیرد. نمود واقعی و عینی این حمایت ، از جانب حکومت ها و در غالب قانون گذاري می باشد. وجود قانون(بایدها و نبایدها)، به رسمیت شناختن امور، تعیین مجازات در صورت نقض شان، ضامن بقا، ماندگاري و ایجاد اعتماد بین افراد و دولتها در جریان توافق قدیمی قرارداد اجتماعی است. اسناد بین المللی حقوق بشر نیز بر لزوم حفظ و رعایت حق خلوت تأکید دارند و دولت هاي عضو را به اجراي آنها متعهد نموده اند. اعلامیه جهانی حقوق بشر مصوب 10 دسامبر 1948 میلادي در مقدمه ي خود شناسائی حیثیت ذاتی کلیه ي اعضاي خانواده بشري و حقوق یکسان و انتقال ناپذیر آنان را که حق خلوت و حق درسایه آن، جزء این حقوق است اساس آزادي، عدالت و صلح در جهان می داند و اعلام میدارد که اساسا حقوق اساسی را باید با تدوین و اجراي قانون حمایت کرد.(ارجمند،1380: 72)

در فقه بحث "حریم خصوصی" تحت این عنوان مطرح نگردیده ولی مقولات و مسائل آن با مبانی متعدد و محکم در مورد حمایت قرار گرفته است. می‌توان گفت که رعایت چنین حقی قبل از آنکه در حقوق مغرب زمین و کنوانسیون‌ها و اسناد بین‌المللی حقوق بشری پیش‌بینی گردد، در منابع فقهی و حقوقی اسلام مطرح بوده است. آیات متعدد قرآن و سنت پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) و ائمه (علیهم السلام) دلالت بر ضرورت و وجوب رعایت حریم شخصی دیگران و حرمت نقض آن و در نتیجه ضمانت اجرای دنیوی و اخروی آن دارد. احکام مرتبط با حریم خصوصی نیز از اصول و قواعد و احکام مختلف اسلام قابل استنباط است. از جمله: ممنوعیّت تجسّس، ورود به منازل بدون استیذان، استراق بصر، استراق سمع، سوءظن، نمیمه و غیبت، سبّ و هجو و قدف، اشاعه فحشا و هتک ستر، خیانت در امانت و نظائر آن که به نوعی بر حقوق و آزادیهای فردی و حق حریم خصوصی دلالت می‌نمایند. همان‌طور که اشاره گردید این موارد مستقیماً تحت عنوان و یا به منظور حمایت از حریم خصوصی وضع و مطرح نشده‌اند، ولی مفهوم و مقررات مربوط به حریم خصوصی از آن استنباط می‌گردد. به همین ترتیب تقسیم‌بندی‌های مطرح شده در زمینه حریم خصوصی نیز مستقیماً در آن‌ها منظور نگردیده ولی از فحوای قاعده یا حکم می‌توان حق حریم خصوصی در زمینه‌های مختلف از جمله اطلاعات را استنباط نمود. مثلاً حرمت ورود به منزل دیگران بدون اذن آنها، در بادی امر خود حریم خصوصی منازل و اماکن محسوب می‌گردد ولی در حقیقت این مداخله در ملک دیگری اگر در معنای صرفاً فیزیکی‌اش معنی شود تحت عناوین غصب و تصرف عدوانی قابل بررسی است. ولی شاید از عمده دلائل ناخوشایندی افراد در اشراف غیر نسبت به منزل ایشان (حتی هنگامی که در منزل حضور ندارند) کسب اطلاع و دستیابی به امو رمحرمانه و اسرار ایشان باشد. ماجرای حدیث معروف "لا ضررَ و لا ضرارَ فی الاسلام" در مورد سمره بن جندب که قاعده‌ی فقهی لاضرر از آن استخراج گردیده به گونه‌ای دلالت بر این معنی دارد که در ادامه مطالب به آن می‌پردازیم. از آنجا که در احکام فقهی ترک واجب و یا ارتکاب محرمات، هر دو معصیت و مستوجب عقوبت می‌باشد، لذا لازم است ابتدا وضعیت حریم خصوصی از لحاظ فقهی مشخص گردد. آیا اساساً رعایت آن واجب است یا خیر؟ برای روشن شدن دیدگاه اسلام در خصوص موضوع بحث، مبانی و دلائل حمایت از حریم خصوصی در دو قسمت عقلی و نقلی مطرح و ضمن آن با عنایت به مفهوم گناه و جرم در نظام حقوقی اسلام، نظر فقهاء بررسی می‌گردد.

برای این فایل تا کنون نظری ارسال نشده است

برای ارسال نظر باید عضو سایت باشید

تعداد کاراکتر مجاز:

برچسب های مرتبط


فهرست کتابخانه نسل جوان ایران

تاییدیه های سایت


درگاه بانک ملت

شبکه های اجتماعی نسل جوان ایران


فن آوری های روز دنیا


آرشیو فن آوری های روز دنیا

جدیدترین اخبار سایت


پایگاه خبری نسل جوان ایران

مقالات برتر و منتخب کاربران