نسل جوان ایران

علوم انسانیروان شناسی روانشناسی سلامت

بررسي نقش واسطه ای خویشتن‌داری در رابطه نگرش به دین با بهزیستی فاعلی و سلامت روانی در نوجوانان دختر ورامین

ارسال کننده : جناب آقای رضا رحیمی
سطح فعالیت : مدیر کل
ایمیل : reza.rahimi663[@]gmail.com
تاریخ ارسال : ۱۲ مهر ۱۳۹۶
دفعات بازدید : 25
زبان نوشتاری : فارسی
تعداد صفحه : 116
فرمت فایل : word
حجم فایل : 1.04mb

قیمت فایل : 50,000 تومان
خرید فایل

امتیاز مثبت : 0
امتیاز منفی : 0

پایگاه مقاله نسل جوان ایران

هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی خویشتن داری از مسیر نگرش به دین با سلامت روانی و بهزیستی می باشد. جامعه آماری پژوهش حاضر 1400 نفر دانش آموزان دختر دبیرستانی که در نیمسال دوم 1395-1396 در حال تحصیل شهر ورامین می باشد، بر اساس جدول مورگان تعداد 302 پرسشنامه به صورت تصادفی در بین دانش آموزان با گستره مناطق چهارگانه توزیع و جمع آوری گردید. جهت جمع آوری داده ها از چهار پرسشنامه خویشتن داری، خویشتن داری از مسیر نگرش به حجاب، سلامت روان و بهزیستی فاعلی استفاده گردید است. پایایی پرسشنامه با استفاده از آزمون آلفای کرونباخ به ترتیب برابر با 87/0، 70/0، 74/0 76/0 می باشد.برای تحلیل داده‌ها از شاخص‌ها و روش‌های آماری، همچون فراوانی، میانگین، همبستگی پیرسون و رگرسیون از نرم افزار SPSS نسخه 24 استفاده شد. نتایج پژوهش حاضر نشان داد که بین خویشتن داری و سلامت روان و همچنین بین خویشتن داری از مسیر نگرش به دین با سلامت روان و بهزیستی فاعلی رابطه معنادار وجود داشته ولی بین خویشتن داری با بهزیستی فاعلی رابطه معنادار مشاهده نشد.

 

کلمات کلیدی: خویشتن داری، سلامت روان، بهزیستی فاعلی، دانش آموزان، ورامین

فصل اول(کلیات پژوهش). 1

1-1- مقدمه:2

1-2- بیان مسئله. 2

1-3- اهمیت و ضرورت انجام پژوهش:6

1-4- اهداف تحقیق.. 7

1-5- سوال های پژوهش:7

1-5-1- سوال اصلی:7

1-5-2- سوال فرعی:7

1-6- فرضیه های پژوهش:8

1-6-1- فرضیه اصلی:8

1-6-2- فرضیه فرعی.. 8

1-7- تعریف مفاهیم نظری و کاربردی.. 8

1-7-1- خویشتنداری.. 8

1-7-3-بهزیستی فاعلی.. 9

1-7-4- سلامت روانی.. 9

فصل دوم(ادبیات نظری و پژوهشی). 11

2-1- بهزیستی فاعلی.. 12

2-2- سلامت روانی.. 16

2-2-1- فعالیتهای سلامت روانی.. 24

2-2-2- شاخصه های سلامت روانی.. 24

2-2-2-1- وضعيت سلامت.. 26

2-2-2-2- عوامل سلامت:27

2-2-2-3- عملكرد سيستم سلامت.. 27

2-2-2-4- ويژگي هاي جامعه و نظام سلامت.. 28

2-3- دین.. 28

2-3-1- جایگاه دین در بهزیستی فاعلی و سلامت روانی.. 35

2-4- خویشتنداری.. 36

2-4-1- منابع تشکیل دهندۀ خویشتنداری.. 37

2-4-2-ابعاد خویشتنداری.. 38

2-4-3- خویشتن داری در تاریخ جهان. 39

2-4-3-1- خوشتنداری در عصر کنونی.. 42

2-4-4- مراحل خویشتنداری.. 43

2-4-6- آثار و پيامدهاي خويشتن داري:44

2-5- نگرش به دین.. 45

2-6- پیشینه پژوهش :48

2-6-1- پیشینه پژوهش داخلی :49

2-6-2- پیشینه پژوهش خارجی :51

2-7- مدل مفهومی پژوهش... 54

فصل سوم(روش شناسی پژوهش). 55

3-1- نوع و روش پژوهش:56

3-2-جامعه و نمونه آماري.. 56

3-2-1- جامعه آماري.. 56

3-2-2-تعيين حجم نمونه:56

3-3- ابزار گردآوری اطلاعات.. 56

3-3-1-پرسشنامه مقیاس بهزیستی فاعلی:57

3-3-2- پرسشنامه وضعیت سلامت روانی(ghq)57

3-3-3- پرسشنامه خویشتن داری.. 58

3-4-روش اجرای پژوهش... 58

3-5- روش تجزیه و تحلیل داده ها58

فصل چهارم(یافته های پژوهش). 59

4-1- مقدمه. 60

4-2- یافته‌های توصیفی متغیرهای تحقیق.. 61

4-2-1 مشخصه‌هاي عمومي پاسخ دهندگان. 61

4-2-1-1- جنسیت.. 61

4-2-1-2- سن پاسخ دهندگان. 62

4-2-1-3- میزان تحصیلات.. 63

4-2-2- آماره توصیفی متغیرهای تحقیق.. 64

4-3- یافته های استنباطی تحقیق.. 64

4-3-1- آزمون نرمال بودن متغیرها65

4-3-2- ضریب همبستگی پیرسون فرضیه‌ها و نتایج آن. 65

4-3-2-1- فرضیه فرعی اول. 66

4-3-2-2- فرضیه فرعی دوم. 66

4-3-2-3- فرضیه فرعی سوم.67

4-3-2-4- فرضیه فرعی چهارم. 68

4-3-3- آزمون رگرسیون. 68

فصل پنجم(بحث و نتیجه گیری). 74

5-1-مقدمه. 75

5-2- بحث.. 75

5-3- نتیجه گیری.. 78

5-4- محدودیت ها80

5-5- پیشنهادات.. 80

منابع:81

منابع لاتین.. 86

پیوستها:93

پرسش نامه بهزیستی فاعلی.. 93

پرسشنامه نگرش به دین.. 94

پرسشنامه وضعیت سلامت روانی (ghq)96

پرسش نامه خویشتن داری.. 98

Abstract. 102

فهرست جداول:

جدول 4- 1 جدول فراواني جنست پاسخ دهندگان 61

جدول 4- 2 جدول فراواني سن پاسخ­دهندگان 62

جدول 4- 3 جدول فراواني ميزان تحصيلات پاسخ دهندگان 63

جدول 4-4: آماره توصیفی متغیرهای تحقیق 64

جدول 4-5: آزمون نرمال بودن متغیرها 65

جدول 4-6: نتایج حاصل از آزمون پیرسون برای فرضیه فرعی اول 66

جدول 4-7: نتایج حاصل از آزمون پیرسون برای فرضیه فرعی دوم 66

جدول 4-8: نتایج حاصل از آزمون پیرسون برای فرضیه فرعی سوم 67

جدول 4-9: نتایج حاصل از آزمون پیرسون برای فرضیه فرعی چهارم 68

جدول 4-10 ضرایب رگرسیون استاندارد شده و استاندارد نشده خویشتن داری با سلامت روان 69

جدول 4-11 آزمون تحلیل رگرسیون چندگانهخویشتن داری با سلامت روان 69

جدول 4-12 ضرایب رگرسیون استاندارد شده و استاندارد نشده خویشتن داری با بهزیستی فاعلی 70

جدول 4-13 آزمون تحلیل رگرسیون چندگانهخویشتن داری با بهزیستی فاعلی 70

جدول 4-14 ضرایب رگرسیون استاندارد شده و استاندارد نشده نگرش به دین با سلامت روان 71

جدول 4-15 آزمون تحلیل رگرسیون چندگانهنگرش به دین با سلامت روان 71

جدول 4-16 ضرایب رگرسیون استاندارد شده و استاندارد نشده نگرش به دین با بهزیستی فاعلی 72

جدول 4-17 آزمون تحلیل رگرسیون چندگانهنگرش به دین با بهزیستی فاعلی 72

 

 فهرست اشکال:

2-7- مدل مفهومی پژوهش 54

شکل 4-1- فراواني مربوط به سن پاسخ دهندگان 62

شکل 4-2- فراواني ميزان تحصيلات 63

خویشتنداری[1] مدیریت بر خویشتن است که انسان به واسطه آن، خود را ملزم به انجام یا ترک برخی امور می‌کند. رسیدن به این مدیریت، از طریق مهار امیال بوده و مفهوم ضمنی آن، فرونشانی یا مهارکردن است که تأثیر به سزایی در سلامت روحی و معنوی دارد. هدف از این پژوهش بررسي نقش واسطه ای خویشتن‌داری در رابطه نگرش به دین با بهزیستی فاعلی و سلامت روانی در نوجوانان دختر ورامین می باشد که در این فصل به بررسی کلیات موضوع پرداخته می شود.

1-2- بیان مسئله

یکی از هدف های بررسی‫های اسلامی در روان‫شناسی می‫تواند دست یافتن به الگوهای اسلامی در روان شناسی باشد که براساس آنها بتوان علت به تداوم و پیشگیری از برخی اختلال های روانی را تبیین کرد و به راهکارها و معیارهای سودمندی در راستای پیشگیری و درمان اختلال های روانی و همچنین تأمین سلامت افراد جامعه دست یافت (کلانتری، ۱۳۷۸). به گفته یونگ (2000، به نقل از احمدي، 1390) دین یکی از قدیمی ترین و عمومی‫ترین تظاهرات روح انسان است و از این رو نمی‫توان دست کم اهمیت دین را به عنوان یک پدیده اجتماعی و تاریخی نادیده گرفت. پارگامنت نقش روان شناختی ديني را در کمک به مردم برای درک و کنا ر آمدن با رخدادهای زندگی اينگونه توصیف نموده است: دین می تواند در ایجاد احساس امید، احساس نزدیک بودن به دیگران، آرامش هیجانی، فرصت خودشکوفایی، احساس راحتی، مهار تکانه، نزدیکی به خدا، وکمک به حل مشکل مؤثر باشد (نیومن وپارگامنت،۱۹۹۰، به نقل از احمدي، 1390). دين به سلامت روانی بیماران روانی کمک می کند. او فساد اخلاقی را یکی از عوامل پیدایی بیماری های روانی می‫دانست (ریچاردسون ۱۹۷۸، به نقل از پهلوانی و دولتشاهی، ۱۳۷۵). هیروث اظهار کرد، فقدان باورهای دینی علت اصلی بیماری های روانی است و بیمار روانی از طریق آموزش اصول دینی بهتر درمان می شود ( نیل من ،2002، به نقل از پهلوانی و دولتشاهی، ۱۳۷۵ ).

مهم ترين هدف تربيت دختران افزون بر خودسازي و پرورش ديني، خویشتنداری و معاشرت با مردم است. بدين معنا که دختران در کنار فراگيري انديشه هاي ديني و آموختن رفتارهاي اسلامي، نقش آفريني در عرصه هاي گوناگون زندگي را بياموزند. خویشتن داری در رابطه نگرش به دین با بهزیستی فاعلی و سلامت روانی در نوجوانان دختر می تواند نقش موثری داشته باشد. از سوی دیگر تحصیلات پایین و وضعیت اقتصادی نامطلوب، نوجوانان دختر را بیشتر در معرض خشونت‌های جنسی، عاطفی، و اقتصادی قرار می‌دهد، زیرا آسیب پذیری آنان را بالا می‌برد. از این رو هرگونه برنامه ریزی بدون تمهید مکانیسم‌های رفع فقر و بیسوادی زنان، از رفع خشونت جنسی باز می‌ماند. هرچند همه در معرض خشونت‌های جنسی قرار دارند، اما دختران و زنان بیش از پسران و مردان در معرض این خشونت قرار دارند و آسیب پذیری دختران نوجوان بیش از آسیب پذیری زنان، پسران و مردان به تخریب آرامش و نظم اجتماعی منجر می‌شود.( ابیان،1390)

خویشتن داری به عنوان توانایی پیروی از درخواست معقول، تعدیل رفتار‌ مطابق‌ با‌ موقعیت، به تأخیر انداختن ارضای یک خواسته در چار چوب پذیرفته شده‌ی اجتماعی، بدون مداخله‌ و هدایت‌ مستقیم‌ فردی دیگر تعریف شده است (قدیری، 1389). اساس خویشتن داری، توانایی فرد در کنترل ارادی فرآیندهای درونی و برون‌دادهای‌ رفتاری‌ است. همچنین خویشتن داری واجد مؤلفه‌های شناختی، هیجانی، و رفتاری می‌باشد و سبب تسهیل رشد اخلاق‌ و وجدان‌ اخلاقی‌ می‌شود. خویشتن‌داری با واژه‌های‌ زیادی‌ اشتراک معنایی و همپوشی دارد. در علوم انسانی، با این واژه ‌ها مترادف است: اراده‌، ‌خودداری، خودگردانی، اداره‌ی خود‌، مدیریت‌ خود،کف‌نفس‌، خود‌ نظمی‌، خودوارسی، و خودسازمان‌یابی. خویشتن‌داری در علوم‌ اسلامی‌، تربیت، و اخلاق، با خویشتن‌بانی، خودپایی، خودنگهداری، مرابطه، اراده، تزکیه‌ی نفس، مالکیت‌ نفس‌، تسلط بر نفس،کف نفس، تقوا، ‌صبر، ورع، تربيت خود، و اصلاح خود همپوشی‌ یا‌ اشتراک معنایی زیادی دارند.(امیری،1390)

«مردم فرهنگ‌هاي مختلف، بهزيستي ذهني (چيزي که گاهي، شادي/شادکامي/شادماني ناميده مي‌شود) را مهم‌ترين مولفه زندگي‌شان مي‌خوانند و از همين رو، دانشمندان در پي شناسائي عامل‌هاي پرورش بهزيستي‌اند. بهزیستی‌ فاعلی‌، دو مؤلفه عاطفی (هیجانی) و شناختی دارد. مؤلفه عاطفی‌ یا‌ هیجانی عبارت است از تعادل عاطفه مثبت و عاطفه منفی. مؤلفه شناختی نیز عبارت است از ارزیابی فرد در مورد‌ رضایت‌ از‌ زندگی»(آقابابائی، 1389: 169). افزایش‌ بهزیستی‌ فاعلی از این جهت مهم است که افراد شاد، ویژگی‌های پسندیده‌ دیگری‌ را نیز نشان می‌دهند. دین‌داری از جمله‌ متغیرهایی‌ است‌ که پژوهشگران رشته‌های مختلف به رابطه آن با سلامت روانی و به طور خاص بهزیستی‌ توجه‌ نشان‌ داده‌اند.

رابطه بهزیستی با دامنه گسترده‌ای از متغیرهای مربوط به دین و معنویت، مانند نگرش‌ به‌ دین ، حضور در تشریفات و مراسم دینی ، فعالیت‌های دینی، باورهای دینی ، جهت‌گیری‌ دینی‌ ، مقابله دینی ، تردید دینی ، معنویت ، رسش معنوی، و تجربه معنوی بررسی‌ شده‌ است. غالب پژوهش‌ها رابطه مثبت معناداری بین اشتغال دینی بالا با رضایت از‌ زندگی‌ و شادی‌ بیشتر، خلق بهتر، و روحیه بالاتر به دست داده‌اند. ممکن است جلوه‌های متفاوت تدین به شیوه مشابهی به بهزیستی و سلامت‌ روانی‌ مرتبط‌ نباشند یا ممکن است به جنبه‌های متفاوتی از بهزیستی و سلامت مرتبط باشند. به همین علت‌، پژوهش‌هایی‌ که‌ از مقیاس‌های مختلف استفاده می‌کنند، نتایج متفاوتی به دست می‌دهند به گفته (گوینگ,2005 :50 ؛به نقل از احمدي، 1390)

گفته شده است که سلامت‌ روانی‌ با‌ پیشرفت و موفقیت در یادگیری ارتباط بسیار نزدیکی دارد، زیرا ناسازگاری هیجانی موجب ناکارآمدی عقلی‌ در‌ افراد می شود. مدیران آموزشی در نقش رهبری، تأثیر بسیاری در ایجاد جو‌ روانی‌ مناسب‌ و برقراری روابط انسانی مطلوب و نهایتاً تحقق اهداف آموزشی مدارس دارند. به ویژه، هنگامی که‌ آنها‌ دیگران را به سمت سلامت روانی هدایت می کنند، باید مطمئن باشند که‌ محیط‌ روانی‌ مطلوبی برای فعالیت و سازگاری در مدرسه شکل گرفته است. گرچه مفهوم سلامت روانی سال ها موضوع بحث‌ در‌ میان روان پزشکان، روان شناسان و دیگر دانشمندان علوم اجتماعی بوده، هنوز تعریف جامع و قابل قبولی برای‌ آن وجود ندارد. این امر تا حدودی ناشی‌ از‌ فقدان تعریف قابل قبول و کاملی از بهنجاری است و در بسیاری موارد، به زمینه‌ هایی‌ مربوط می شود که نویسندگان‌ مختلف‌ به سلامت‌ روانی‌ پرداخته‌ اند(گنجی،1389: 27). مثلاً پزشکان سالم‌ بودن‌ را نداشتن علائم بیماری تلقی می کنند و به عبارتی سلامت و بیماری را‌ در‌ دو قطب مخالف یکدیگر قرار می‌ دهند. در مقابل برخی‌ معتقدند‌ فردی ممکن است فاقد علائم‌ بیماری‌ روانی باشد، اما این به آن معنی نیست که از سلامت روانی کامل‌ برخوردار‌ باشد. روانپزشکان فردی را سالم‌ می‌ دانند‌ که تعادلی بین‌ رفتارها‌ و کنترل او در مواجهه‌ با‌ مشکلات اجتماعی وجود داشته باشد(میلانی فر ب، 1382: 3-2). این پژوهش تلاش می کند نقش واسطه ای خویشتن داری در رابطه ی نگرش به دین با بهزیستی فاعلی و سلامت روانی در نوجوانان دختر ورامین را بررسی کند.

[1] .Continence

برای این فایل تا کنون نظری ارسال نشده است

برای ارسال نظر باید عضو سایت باشید

تعداد کاراکتر مجاز:

برچسب های مرتبط


فهرست کتابخانه نسل جوان ایران

تاییدیه های سایت


درگاه بانک ملت

شبکه های اجتماعی نسل جوان ایران


فن آوری های روز دنیا


آرشیو فن آوری های روز دنیا

جدیدترین اخبار سایت


پایگاه خبری نسل جوان ایران

مقالات برتر و منتخب کاربران